Mã hóa là gì?

Mã hóa là toán học về mật mã, ký tự, và tin nhắn mật. Xuyên suốt lịch sử, con người đã sử dụng mã hóa để gửi tin nhắn cho nhau với hy vọng rằng tin nhắn đó không bị đọc bởi ai ngoài người nhận tin nhắn.

Ngày nay, chúng ta có máy tính với khả năng mã hóa. Công nghệ mã hóa kỹ thuật số đã phủ rộng ra cả bên ngoài không chỉ có những tin nhắn mật ; ngày nay, mã hóa có thể sử dụng cho những mục đích tinh vi hơn, ví dụ như để xác nhận tác giả của tin nhắn hoặc để lướt mạng ẩn danh với phần mềm Tor.

Trong nhiều tình huống, mã hóa được thực hiện gần như tự động và rất đơn giản. Nhưng có khi mã hóa cũng có vấn đề, nếu bạn càng hiểu rõ về những điều này thì bạn càng an toàn hơn trong việc đối đầu với những tình cảnh đó.

Ba khái niệm cần hiểu của mã hóa Anchor link

Chìa khóa riêng và công khai

Một trọng những khái niệm quan trọng để hiểu về mã hóa đó là chìa khóa. Các loại mã hóa thông dụng bao gồm một chiếc khóa riêng, chìa này được giữ bí mật ở trong máy tính và để bạn đọc các tin nhắn dành riêng cho bạn. Chìa khóa riêng cũng cho phép bạn cài chữ ký số không thể giả được trong tin nhắn gửi cho người khác. Chìa khóa công khai là một tập tin bạn gửi cho người khác hoặc công bố cho mọi người để cho phép họ liên lạc bí mật với bạn, và kiểm tra chữ ký số của bạn. Chìa khóa riêng và công khai luôn đi đôi với nhau, giống như hai nửa hòn đá đã bị tách đôi, chúng phải khớp hoàn toàn với nhau, nhưng hai mảnh này không giống nhau.

Chứng chỉ bảo mật

Một khái niệm cực kì quan trọng khác để hiểu về mã hóa đó là chứng chỉ bảo mật. Trình duyệt trên máy tính có thể liên kết mã hóa đến các trang mạng bằng cách sử dụng giao thức HTTPS. Khi máy tính thực hiện việc này, chúng sẽ xem xét các chứng chỉ để kiểm tra các khóa công khai của tên miền- (như www.google.com, www.amazon.com, hoặc ssd.eff.org). Chứng chỉ là một cách để xác định nếu như bạn biết đúng chiếc chìa khóa công khai của một người hoặc một trang mạng thì bạn có thể giao tiếp an toàn với họ.

Thỉnh thoảng, bạn sẽ thấy một tin nhắn thông báo lỗi liên quan đến chứng chỉ. Thường thì điều này là do mạng của khách sạn hoặc quán cafe muốn phá vỡ đường nối kết kín của bạn với các trang mạng. Các lỗi này cũng thường là vì lý do hành chính của hệ thống chứng chỉ. Nhưng đôi khi là do tin tặc, kẻ trộm, cơ quan công an, hoặc cơ quan gián điệp đang cố bẻ khóa liên kết.

Đáng tiếc là rất khó để phân biệt các trường hợp này. Điều đó nghĩa là bạn không nên lờ và lướt qua một cảnh báo chứng chỉ nếu nó liên quan đến trang mạng mà bạn có tài khoản hoặc bạn đang đọc bất kỳ một thông tin nhạy cảm nào.

Chìa khóa vân tay

Từ "vân tay" hàm ý rất nhiều thứ khác nhau trong lĩnh vực an ninh máy tính. Một trong những hàm ý đó là "chìa khóa vân tay", một chuỗi các ký tự như "342e 2309 bd20 0912 ff10 6c63 2192 1928" cho phép bạn kiểm tra một cách an toàn và duy nhất rằng người nào trên mạng sử dụng đúng chìa khóa riêng. Nếu bạn kiểm tra thấy rằng chìa khóa vân tay của ai đó là đúng thì việc này cho bạn mức độ đảm bảo hơn nữa rằng đúng là người đó. Nhưng loại khóa này cũng không hoàn hảo, bởi vì nếu khóa này bị sao chép hoặc bị đánh cắp thì người khác sẽ có thể sử dụng cùng vân tay đó.

Cập nhật lần cuối: 
2015-04-22
Trang này được dịch từ tiếng Anh. Phiên bản tiếng Anh có lẻ đầy đủ và cập nhật hơn.
JavaScript license information