Surveillance
Self-Defense

Akademik araştırmacı?

  • Akademik araştırmacı?

    Araştırmanızı gerçekleştirirken karşılaşabileceğiniz zararları azaltmanın en iyi yollarını öğrenin.

    Bu özel liste sizin, araştırma konularınızın ve verilerinizin karşılaşabileceği riskleri analiz etmenizi ve araştırmanızı yürütürken, saklarken veya rapor ederken nelere dikkat etmeniz gerektiğini özetler.
     

  • Risklerinizi Değerlendirmek

    Verilerinizi herkesten sürekli korumaya çalışmak pratik olmadığı gibi yorucudur. Ancak korkunuz olmasın! Güvenlik bir süreçtir ve dikkatli bir planlamanın neticesinde sizin için neyin doğru olduğunu değerlendirmek mümkündür. Güvenlik sadece kullandığınız araçlardan veya indirdiğiniz uygulamalardan ibaret değildir. Güvenlik, karşılaştığınız tehditleri anlamak, ve bu tehditlere nasıl karşı gelebileceğinizi anlamakla başlar.

    Bilgisayar güvenliğinde bir tehdit, verinizi savunma çabanızı baltalamaya çalışabilecek olan potansiyel bir olaya verilen isimdir. Bu saldırılara karşı gelebilmek için neyi, kime karşı koruyacağınızı belirlemeniz gerekir. Bu işlemin adı "tehdit modellemesi"dir.

    Bu rehber kendi tehdit modelinizi nasıl oluşturabileceğinizi, ya da dijital bilgileriniz için riskleri nasıl analiz edebileceğinizi ve bu risklere karşı hangi çözümlerin çare olabileceğini öğretecek.

    Tehdit modellemesi neye benzer? Diyelim ki evinizi ve mülkünüzü güvende tutmak istiyorsunuz. Bu sorulardan bazılarını sorabilirsiniz:

    Evimde korumaya değer neler var?

    • Bunlar mücevherat, elektronik eşyalar, finansal belgeler, pasaport, veya fotoğraflar olabilir.

    Bunları kimden korumak istiyorum?

    • Mülkünüzü hırsızlardan, ev arkadaşlarınızdan, veya misafirlerinizden korumak isteyebilirsiniz.

    Mülkümü korumayı isteme olasılığım nedir?

    • Komşunuzun evi daha önce soyuldu mu? Ev arkadaşlarım veya misafirlerim ne kadar güvenilir? Düşmanlarım ne kadar kabiliyetli? Hangi riskleri düşünmeliyim?

    Başarısızlığın benim için zararı nedir?

    • Evimde yenisiyle değiştiremeyeceğim bir şey var mı? Eşyalarımı değiştirmek için yeterli zamanım veya param var mı? Evimden çalınan eşyalar sigorta güvencesinde mi?

    Bu sonuçları engellemek için ne kadar uğraşmaya niyetliyim?

    • Hassas belgeler için bir kasa almaya niyetim var mı? Kaliteli bir kilit almaya param var mı? Değerli eşyalarımı korumak için yerel bankamdan güvenlik kutusu kiralamaya vaktim var mı?

    Kendinize bu soruları sorduktan sonra, hangi tedbirleri alabileceğinize karşı bir fikriniz olacak. Eğer eşyalarınız değerliyse, ancak bunların çalınma riski düşükse, pahalı bir kilit almak istemeyebilirsiniz. Ama değerli eşyalarınızın çalınma riski büyükse, piyasadaki en iyi kilidi almaya ek olarak iyi bir güvenlik sistemine yatırım yapmak bile isteyebilirsiniz.

    Tehdit modelinizi oluşturmak, karşılaşabileceğiniz riskleri, varlıklarınızı, düşmanınızı, düşmanınızın kabiliyetini, ve bu risklerin gerçekleşme ihtimalini değerlendirmenize yardımcı olur.

    Tehdit modellemesi nedir ve nasıl başlarım?

    Tehdit modellemesi değer verdiğiniz şeylere karşı varolan tehditleri ve bu tehditlerin kimlerden gelebileceğini belirlemenize yardımcı olur. Tehdit modellemenizi oluştururken, aşağıdaki beş soruya cevap verin:

    1. Neyi korumak istiyorum?
    2. Kimden korumak istiyorum?
    3. Başarısızlık ne gibi kötü sonuçlara yol açar?
    4. Bu şeyi korumak zorunda kalma ihtimalim nedir?
    5. Muhtemel olasılıkları engellemek için ne tür zorluklara katlanabilirim?

    Bu soruları yakından inceleyelim.

    Neyi korumak istiyorum?

    "Varlık", değer verdiğiniz ve korumak istediğiniz bir şeydir. Dijital güvenlik bağlamında ise bir varlık bir tür bilgidir. Örneğin, epostanız, kişi listeniz, anlık mesajlarınız, konumunuz, ve dosyalarınız birer varlıktır. Cihazlarınız varlıklara başka bir örnektir.

    Varlıklarınızın bir listesini çıkarın: sakladığınız veriler, bunları nerede sakladığınız, bunlara kimlerin erişiminin olduğu, ve başkalarının bunlara erişimini neyin durdurduğu gibi.

    Kimden korumak istiyorum?

    Bu soruya cevap vermek için kimlerin sizi ve bilgilerinizi hedef alabileceğini belirlemek önemlidir. Varlıklarınıza karşı tehdit oluşturan bir kişi veya kuruma "düşman" (adversary) denir. Patronunuz, eski ortağınız, ticari rakibiniz, devletiniz, açık ağ üzerindeki bir hacker düşmanlara örnektir.

    Düşmanlarınızın veya varlıklarınızı ele geçirmeye çalışmak isteyebilecek kişilerin bir listesini hazırlayın. Listeniz kişileri, bir devlet kurumunu, veya şirketleri kapsayabilir.

    Düşmanınıza göre değişkenlik göstermekle birlikte, bu listeyi hazırladıktan ve tehdit modellemenizi yaptıktan sonra listenizi yok etmek isteyebilirsiniz.

    Başarısızlık ne gibi kötü sonuçlara yol açar?

    Bir düşmanın verinizi tehdit etmesinin birçok yolu vardır. Örneğin düşmanınız ağ üzerinden geçen gizli haberleşme trafiğinizi okuyabilir, veya verilerinizi silebilir ya da kullanılmaz hale getirebilir.

    Düşmanların gerekçeleri, saldırıları gibi farklılık gösterebilir. Polis şiddetini gösteren bir videonun yayılmasını engellemeye çalışan bir devlet için bu videoyu silmek veya dağıtımını kısıtlamak yeterli olabilir. Buna karşın siz farkında olmadan politik rakibiniz gizli belgelerinize erişmek isteyebilir ve bunları yayınlayabilir.

    Tehdit modellemesi sürecinde bir saldırganın varlıklarınızdan birine başarıyla saldırması durumunda yaşanabilecek kötü sonuçları irdelemek çok önemlidir. Bunun için düşmanınızın kabiliyetini hesaba katmalısınız. Örneğin, mobil hizmet sağlayıcınız telefon kayıtlarınızın hepsini elinde tutar, bu yüzden bu verileri size karşı kullanma kabiliyetine sahiptir. Açık bir Wi-Fi ağındaki bir hacker şifrelenmemiş görüşmelerinize erişebilir. Devletinizin kabiliyeti çok daha güçlü olabilir.

    Düşmanınızın gizli verilerinizle neler yapabileceğini bir yere yazın.

    Bu şeyi korumak zorunda kalma ihtimalim nedir?

    Belli bir varlığınıza karşı mevcut olan belli bir tehdidin gerçekleşme ihtimaline risk denir. Risk, kabiliyetle birlikte ele alınır. Mobil hizmet sağlayıcınız bütün telefon kayıtlarınızı elinde tutsa bile, bu kayıtları yayınlama riski kendi saygınlığına getireceği zarardan ötürü düşüktür.

    Tehdit ve risk ayrımını yapmak önemlidir. Tehdit, olabilecek kötü bir şeyken; risk, tehdidin gerçekleşme ihtimalidir. Örneğin tehdit, binanızın yıkılabilecek olmasıyken risk, binanızın yıkılma ihtimalinin depremlerin nadiren gerçekleştiği Stockholm'e oranla, depremlerin sıklıkla gerçekleştiği San Francisco'da yüksek olmasıdır.

    Risk analizini gerçekleştirmek hem subjektif hem de kişisel bir işlemdir çünkü herkesin öncelikleri ve tehdide bakış açısı farklıdır. Bazı kişiler için risk ne olursa olsun bazı tehditler kabul edilemez, çünkü sonucu ne olursa olsun tehdidin varoluşu ve düşük bile olsa gerçekleşme ihtimali onlar için yeterlidir. Diğer durumlarda ise bazı kişiler tehdidi bir problem olarak görmedikleri için yüksek riskleri görmezden gelirler.

    Ciddiye alacağınız tehditleri, ve hangilerinin zararsız (ya da mücadelesinin zor) veya nadiren gerçekleşebileceğini bir kenara yazın.

    Muhtemel olasılıkları engellemek için ne tür zorluklara katlanabilirim?

    Bu soruyu cevaplayabilmeniz için risk analizi yapmanız gerekir. Herkesin öncelikleri ve tehditlere bakış açısı farklıdır.

    Örneğin, ulusal güvenlikle ilgili bir konuda müvekkilini temsil eden bir avukat, davayla ilgili olan görüşmelerini korumak için bir annenin kızına kedi videoları yollamak için kullandığı eposta hesabından farklı olarak hesabını korumak için her türlü yola başvurabilir.

    Özgün tehditlerinizi hafifletmeye yönelik seçeneklerinizi bir yere yazın. Finansal, teknik, veya sosyal baskılarla karşı karşıya olup olmadığınıza dikkat edin.

    Sıradan bir uygulama olarak tehdit modellemesi

    Durumunuzla birlikte tehdit modelinizin de değişebileceğini aklınızdan çıkarmayın. Bu yüzden, tehdit modellemesi durumunuzu sıklıkla gözden geçirmek iyi bir pratiktir.

    Özgün durumunuza uygun kendi tehdit modelinizi yaratın. Daha sonra gelecek bir tarihi takviminizde işaretleyin. Bu işlem, tehdit modelinizi gözden geçirmeniz ve tehdit modelinizin mevcut durumunuzla uyumluluğunu kontrol etmeniz için sizi uyaracaktır.

    Son güncelleme: 
    2017-09-07
  • Başkalarıyla Haberleşmek

    Telekomünikasyon ağları ve internet, insanların birbirleriyle hiç olmadığı kadar kolayca iletişim kurmalarını sağladı, ancak bu iletişim ağları gözetimin insanlık tarihinde daha önce görülmemiş şekilde yayınlaşmasına da ön ayak oldu. Mahremiyetinizi koruyacak ekstra adımlar atmadığınız sürece, yaptığınız telefon görüşmeleri, attığınız metin mesajları, epostalar, anlık mesajlaşmalar, VoIP aramaları, görüntülü sohbetler ve sosyal medya mesajlarınız gözetime karşı savunmasız kalıyor.

    Bilgisayarları ve telefonları işin içine dahil etmeden, başkalarıyla iletişim kurmanın en güvenli yolu yüz yüze görüşmektir. Ancak bunu yapmak her zaman mümkün değildir. Eğer bir ağ üzerinden yaptığınız görüşmelerinizin içeriğini korumak istiyorsanız, en güvenli ikinci seçeneğiniz görüşmelerinizde uçtan uca şifreleme kullanmaktır.

    Uçtan uca şifreleme nasıl çalışır?

    İki kişi (Akiko ve Boris) güvenli bir şekilde iletişim kurmak istediğinde, bu kişilerin kendilerine şifreli anahtar yaratmaları gerekir. Akiko, Boris'e mesaj yollamadan önce, Boris'in mesajın şifresini çözebilmesi için mesajını Boris'in anahtarına şifreler. Daha sonra şifrelenmiş bu mesajı internet üzerinden gönderir. Eğer bir kişi Akiko ve Boris'in görüşmelerini dinliyorsa (bu dinlemeyi yapan kişinin Akiko'nun mesaj göndermek için kullandığı servise erişimi olsa bile), bu kişi sadece şifrelenmiş veriyi görebilir ve Akiko ve Boris'in mesajlaşmalarını okuyamaz. Boris, Akiko'nun mesajını aldığında, Akiko'nun mesajını okunabilir bir hale dönüştürmek için, mesajın şifresini kendi anahtarıyla çözmelidir.

    Uçtan uca şifreleme kullanmak için belli bir efor sarfetmeniz gerekir. Ancak görüşen kişilerin, görüşürken kullandıkları platforma güvenme gereği duymadan, görüşmelerinin güvenli olduğunu doğrulamaları için başka bir seçenekleri yoktur. Skype gibi bazı servisler uçtan uca şifreleme kullandıklarını iddia ederler ancak bu gerçeği yansıtmaz. Uçtan uca şifrelemenin güvenli olabilmesi için, kullanıcıların mesajlarını şifrelerken kullandıkları anahtarın gerçekten konuştukları kişiye ait olup olmadığını doğrulaması gerekir. Eğer yazılım bu kontrol mekanizmasını içermiyorsa, yazılımın kullandığı bu şifreleme yazılımın ait olduğu şirket tarafından kolaylıkla çözülebilir (ya da bir devlet bu şirketi şifreyi çözmeye zorlayabilir).

    Anlık mesajlaşmalarınızı ve eposlarınızı uçtan uca şifreleme ile nasıl koruyabileceğinizi detaylı bir şekilde anlatan, Freedom of the Press Foundation'ın (Basın Özgürlüğü Vakfı) hazırladığı Encryption Works isimli rehbere gözatabilirsiniz. Konuyla ilgili bizim düzenlediğimiz SSD rehberlerine de bakabilirsiniz:

    Sesli aramalar

    Sabit hat ya da cep telefonu kullanarak bir arama yaptığınızda, konuşmalarınız uçtan uca şifrelenmez. Eğer cep telefonu kullanıyorsanız, cep telefonunuz ve baz istasyonu arasındaki iletişim zayıf bir şekilde şifrelenebilir. Ancak yaptığınız görüşme telefon ağları arasında taşınırken, konuşmalarınız, kullandığınız telefon operatörü ya da operatörünüzün üzerinde güç sahibi olan organizasyonların yapacağı dinlemeye karşı korunmasızdır. Sesli arama yaptığınızda uçtan uca şifreleme kullandığınızdan emin olmak istiyorsanız, bunu en kolay yolu VoIP kullanmaktır.

    Dikkatli olun! Skype ya da Google Hangouts gibi popüler olan VoIP servis sağlayıcıları, konuşmalarınızın dinlenmesini engellemek için şifreleme hizmeti sunar. Ancak bu, servis sağlayıcınızın konuşmalarınızı dinleyemeyeceği anlamına gelmez. Tehdit modelinize göre bu size bir problem yaratabilir, ya da yaratmayabilir.

    Uçtan uca şifreleme hizmeti sunan bazı VoIP servis sağlayıcıları şunlardır:

    Uçtan uca şifreleme kullanarak VoIP üzerinden bir görüşme gerçekleştirmek istiyorsanız, görüşeceğiniz kişiyle aynı (ya da uyumlu) yazılımı kullanmak zorundasınız.

    Metin mesajları

    Standart metin (SMS) mesajları uçtan uca şifrelemeyi desteklemez. Telefonunuzu kullanarak şifrelenmiş mesajlar göndermek istiyorsanız, metin mesajları göndermek yerine şifreleme kullanan anlık mesajlaşma yazılımlarından birini kullanmayı düşünün.



    Uçtan uca şifreleme kullanan anlık mesajlaşma servislerinin bazıları kendi protokollerini kullanır. Mesela, Signal kullanan Android ve iOS kullanıcıları, bu uygulamaları kullanarak birbirleriyle güvenli bir şekilde sohbet edebilirler. ChatSecure, XMPP kullanan herhangi bir ağ üzerindeki konuşmalarınızı OTR ile şifreleyen mobil bir uygulamadır, bu da çeşitli bağımsız anlık mesajlaşma servislerinden istediğinizi seçebileceğiniz anlamına gelir.

    Anlık mesajlaşmalar

    Off-the-Record (OTR), gerçek zamanlı mesajlaşmalar için yazılmış ve diğer servislerle birlikte kullanılabilen, uçtan uca şifreleme protokolüdür.

    OTR kullanan bazı anlık mesajlaşma yazılımları şunlardır:

    Eposta

    Eposta servis sağlayıcılarının büyük bir çoğunluğu, herhangi bir internet tarayıcısını kullanarak epostalarınıza ulaşmanız için size bir yol sunar. Bu servis sağlayıcılarının büyük bir çoğunluğu HTTPS hizmeti sunar. Kullandığınız eposta servis sağlayıcısının HTTPS kullanıp kullanmadığını öğrenmek için, eposta hesabınıza giriş yaptıktan sonra internet tarayıcınızın adres çubuğuna bakın ve adresin HTTPS ile başlayıp başlamadığını kontrol edin (örnek olarak https://mail.google.com adresini ziyaret edebilirsiniz).

    Eğer eposta servis sağlayıcınız HTTPS'i destekliyorsa, ancak bunu varsayılan olarak yapmıyorsa, adres satırındaki HTTP'yi HTTPS ile değiştirin ve sayfayı yenileyin. Mevcut olduğu durumlarda HTTPS kullandığınızdan emin olmak istiyorsanız, Chrome ve Firefox için hazırlanmış HTTPS Everywhere eklentisini kullanabilirsiniz.

    Varsayılan olarak HTTPS kullanan eposta servis sağlayıcılarının bazıları şunlardır:

    • Gmail
    • Riseup
    • Yahoo

    Bazı eposta servis sağlayıcıları, HTTPS'i varsayılan olarak kullanabilmeniz için ayarlar kısmından size bu seçeneği sunar. Bunu yapan en popüler eposta servis sağlayıcısı Hotmail'dir.

    Taşıma katmanı şifrelemesi ne işe yarar ve buna neden ihtiyaç duyabilirsiniz? SSL ya da TLS olarak da anılan HTTPS, iletişiminizi şifreleyerek aynı ağ üzerindeki insanların sizi izlemesine engel olur. Bir havaalanında ya da bir kafede, okulunuzdaki veya ofisinizdeki aynı Wi-Fi ağı üzerinden internete bağlandığınız insanlara ek olarak, internet servis sağlayıcınızda çalışan sistem yöneticileri, kötü niyetli bilgisayar korsanları, devletler ve güvenlik güçlerinin de sizi izlemesi HTTPS tarafından zorlaştırılır. Ziyaret ettiğiniz internet siteleri, yolladığınız epostalar, yazdığınız blog yazıları ve mesajlarınızın içeriği dahil olmak üzere, internet tarayıcınızı kullanarak yaptığınız işlemleri HTTPS yerine HTTP üzerinden gerçekleştirirseniz, sizi izlemek isteyen ve bilgilerinizi görmek isteyen saldırganının işini oldukça kolaylaştırmış olursunuz.

    HTTPS, internette dolaşırken kullanabileceğiniz ve herkese önerdiğimiz en temel şifreleme düzeyidir. Bu, araba kullanırken emniyet kemeri takmanız kadar temel bir işlemdir.

    Ancak HTTPS'in yapamadığı bazı şeyler de vardır. HTTPS kullanarak eposta gönderdiğiniz zaman, eposta servis sağlayıcınız yolladığınız epostanın şifrelenmemiş versiyonunu alır. Devletler ve güvenlik güçleri, bu bilgileri mahkemeden izin alarak elde edebilir. ABD merkezli eposta servis sağlayıcıları, kendilerine devlet tarafından bazı kullanıcı bilgilerinin verilmesi için bir talep geldiğinde, bu talepleri bilgileri istenen kullanıcıya yasalar izin verdiği müddetçe haber vereceklerini söylerler ancak bu isteğe bağlıdır ve birçok durumda servis sağlayıcılarının kullanıcılarını bu taleplerden haberdar etmesi yasalarca engellenir. Google, Yahoo, Microsoft gibi eposta servis sağlayıcıları, devletlerin bu taleplerini şeffaflık raporu yayınlayarak duyururlar. Bu raporda gelen talep sayısı, hangi ülkelerin bilgi talep ettiği ve raporu yayınlayan şirketin bu taleplerin kaçına cevap verdiği detaylandırılır.

    Eğer tehdit modeliniz devlet veya polisi içine alıyorsa, ya da başka bir sebepten ötürü eposta servis sağlayıcınızın epostalarınızın içeriğini üçüncü bir partiye vermediğinden emin olmak istiyorsanız, epostalarınızda uçtan uca şifrelemeyi kullanın.

    PGP (Pretty Good Privacy), eposlarınızı uçtan uca şifreleme için kullanabileceğiniz bir yazılımdır. PGP, doğru kullanıldığında görüşmeleriniz için oldukça güçlü bir koruma sağlar. Epostanız için PGP şifrelemesini nasıl yükleyeceğiniz ve kullanacağınıza dair detaylı bir bilgi istiyorsanız, aşağıdaki linklere gözatın:

    Uçtan uca şifreleme neleri yapamaz?

    Uçtan uca şifreleme iletişiminizin kendisini değil, sadece içeriğini korur. Epostanızın başlığı ve kiminle ne zaman iletişim kurduğunuz gibi bilgileri içeren metaverinizi (metadata) korumaz.

    Metaveri, görüşmeleriniz içeriği gizli olsa bile, görüşmelerinize dair birçok bilgiyi açığa çıkarabilir.

    Telefon görüşmelerinizin metaverisi, birçok özel ve hassas bilgiyi açığa çıkarır. Örnek verecek olursak:

    • Saat 2:24'te bir cinsel sohbet hattını aradığınız ve konuşmanızın 18 dakika sürdüğü bilinir ancak ne konuştuğunuz bilinmez.
    • Boğaziçi Köprüsü üzerinden intihar destek hattını aradığınız bilinir, ancak konuşmanızın içeriği gizli kalır.
    • HIV testi yapan bir kurumla konuştuğunuz ve bu görüşmeden sonra aynı saat içinde sağlık sigortası sağlayıcınızla görüştüğünüz bilinir, ancak bu kurumlarla ne konuştuğunuz bilinmez.
    • Bir kadın doktorunu aradığınız ve yarım saat konuştuğunuz, daha sonra da Aile Planlaması Derneği'ni aradığınız bilinir, ancak ne hakkında konuştuğunuzu kimse bilmez.

    Eğer cep telefonuyla bir arama yapıyorsanız, bulunduğunuz konumla alakalı bilgi de bir metaveridir. 2009 yilinda, Yeşil Parti üyesi politikacı Malte Spitz, kendisine ait olan telefon verilerini vermesi için Deutsche Telekom'a dava açtı ve kazandığı bu dava sonucunda elde ettiği verileri bir Alman gazetesiyle paylaştı. Bu verilerden üretilen görselleme, Spitz'in tüm hareketlerini gösteriyordu.

    Metaverilerinizi korumak için uçtan uca şifrelemeyle birlikte Tor gibi araçları kullanmak zorundasınız.

    Tor ve HTTPS'in metaverinizi ve görüşmelerinizin içeriğini olası saldırganlara karşı nasıl koruduğu konusunda bilgi almak istiyorsanız, Tor ve HTTPS isimli rehberimize gözatabilirsiniz.

    Son güncelleme: 
    2017-01-12
  • Güçlü Parolalar Yaratmak

    Parola Yöneticilerini Kullanarak Güçlü Parolalar Yaratmak

    Parolalarınızı tekrar kullanmak tarifi ve telafisi zor bir pratiktir. Kötü amaçlı bir kişinin, farklı servislerde kullandığınız parolanızı ele geçirmesi durumunda, bu kişi kullandığınız servislerin büyük bir çoğuna izniniz olmadan erişebilir. Bu yüzden güçlü, eşsiz, ve farklı parolalar kullanmak önemlidir.

    Neyse ki bu gibi durumlarda size yardımcı olacak parola yöneticileri mevcuttur. Parola yöneticileri, sizin hatırlamanıza gerek kalmadan farklı siteler üzerinde kullanabileceğiniz güçlü (ve değişik) parolalar oluşturan ve bunları güvenli bir şekilde saklayan yazılımlardır. Parola yöneticileri:

    • insaların tahmin etmesi zor olan güçlü parolalar yaratırlar.
    • birçok parolayı (ve güvenlik sorularının cevaplarını) güvenli bir şekilde saklarlar.

    • parolalarınızın tamamını ana parola (veya anahtar parolası) kullanarak korurlar.

    KeePassXC açık kaynak kodlu ve ücretsiz olan parola yöneticilerine bir örnektir. Bunu isterseniz masaüstü bilgisayarınızda kullanabilir, veya internet tarayıcınıza entegre edebilirsiniz. KeePassXC yaptığınız değişiklikleri otomatik olarak kaydetmez, bu yüzden yaptığınız ancak kaydetmediğiniz bir değişiklikten sonra uygulama çökerse (kapanırsa), yaptığınız değişiklikleri kaybetmiş olursunuz. Uygulamadaki bu özelliği isterseniz ayarlar menüsünden değiştirebilirsiniz.

    Bir parola yöneticisinin sizin için doğru bir araç olup olmadığını merak mı ediyorsunuz? Eğer güçlü bir ulus-devletin hedefi haline gelmişseniz, parola yöneticileri sizin için doğru olmayabilir.

    Unutmayın:

    • parola yöneticisi kullanmak tek bir hata noktası oluşturur.

    • parola yöneticileri düşmanlarınız için bariz bir hedeftir.

    • araştırmalara göre parola yöneticileri yazılım açıklarına sahip olabilir.

    Eğer pahalı dijital saldırılardan yana bir korkunuz varsa, daha düşük teknolojili yöntemlerden faydalanın. Güçlü parolaları parola yöneticilerinin yardımı olmadan, manüel olarak yaratabilir, bu parolaları bir kağıda yazabilir, ve bunları üzerinizde taşıyabilirsiniz.

    Bir dakika... Hani parolalarımızı bir kağıda yazmadan aklımızda tutmamız gerekiyordu? Parolalarınızı bir kağıda yazıp, bunları cüzdan gibi bir yerde taşırsanız, parolalarınızı kaybettiğinizde veya çaldırdığınızda en azından bundan haberiniz olur.

    Zar Kullanarak Güçlü Parolalar Yaratmak

    Hatırlamanız ve özellikle güçlü olması gereken birkaç parola vardır. Bunlar:

    İnsanların kendi başlarına parola yaratmalarıyla alakalı en büyük problemlerden biri, insanların öngörülemeyen, rastgele seçimler yapmak konusundaki zayıflığıdır. Güçlü ve akılda kalan parolalar yaratmanın yollarından biri, birzar ve kelime listesi kullanmaktır. Bu kelimelerin bütünü "anahtar parolanızı" oluşturur. "Anahtar parolası", normal parolalardan daha uzun ve daha güvenli olan parolalara verilen isimdir. Sürücü şifrelemesi ve parola yöneticiniz için en az altı kelimeden oluşan bir anahtar parolası oluşturmanızı tavsiye ediyoruz.

    Neden en az altı kelime? Kelimeleri seçmek için neden zar kullanmalıyım? Parolalarınız ne kadar uzun ve rastgele olursa, bilgisayarların ve insanların bunları tahmin etmesi de o kadar zor olur. Tahmin etmesi zor, uzun parolalara neden ihtiyaç olduğuyla alakalı daha detaylı bilgi almak istiyorsanız, linkteki açıklayıcı videomuzu izleyebilirsiniz..

    EFF'in hazırladığı kelime listesini kullanarak kendinize bir anahtar parolası oluşturun.

    Eğer bilgisayarınıza veya cihazınıza casus yazılım yüklendiyse, bu casus yazılım ana parolanızı girerken sizi izleyebilir ve parola yöneticinizin içeriğini çalabilir. Bu yüzden parola yöneticisi kullanırken bilgisayarınıza kötü amaçlı yazılımların yüklenmediğinden emin olmak oldukça önemlidir.

    "Güvenlik Soruları" Üzerine Bir Söz

    Websitelerinin parolanızı unuttuğunuzda kimliğinizi doğrulamak için sorduğu "güvenlik sorularına" karşı dikkatli olun. Bu tarz soruların çoğuna vereceğiniz dürüst cevaplar, azimli saldırganlar tarafından kamuya açık kaynaklardan kolayca bulunabilir ve bu sayede parolanızı tamamen atlatabilirler.

    Bunun yerine, kimsenin bilmediği kurgusal cevaplar verin. Örneğin, güvenlik sorusu aşağıdaki sorudan oluşuyorsa:

    "İlk evcil hayvanınızın ismi nedir?"

    Bu soruya vereceğiniz cevap, parola yöneticinizin rastgele yarattığı bir parola olabilir. Bu kurgusal cevapları parola yöneticinizde saklayabilirsiniz.

    Güvenlik sorularını cevapladığınız siteleri hatırlayın ve cevaplarınızı değiştirmeyi düşünün. Farklı websiteleri ve servisler üzerinde aynı parolayı veya güvenlik sorusu cevaplarını kullanmayın.

    Parolalarınızı Farklı Cihazlara Senkronize Etmek

    Birçok parola yöneticisi parola-senkronizasyonu özelliği ile parolalarınızı farklı cihazlarda kullanmanıza olanak sağlar. Bu, cihazlarınızın birini kullanarak parolalarınız üzerinde yaptığınız değişikliklerin, diğer cihazlarınıza otomatik olarak yansıtılması anlamına gelir.

    Parola yöneticileri, parolalarınızı "bulutta", yani uzak bir sunucuda şifreli olarak saklayabilir. Parolalarınıza ihtiyacınız olduğunda, bu yöneticiler parolalarınızı sunucudan temin eder ve şifrelerini çözerler. Parola saklamak ve senkronize etmek için kendi sunucularını kullanan parola yöneticilerinin kullanımı daha kolaydır, ancak bu yöneticiler saldırılara karşı biraz daha savunmasızdır. Eğer parolalarınız hem bilgisayarınızda, hem de bulutta saklanıyorsa, bir saldırganın parolalarınızı ele geçirmek için bilgisayarınıza sızmasına gerek yoktur. (Saldırganın hedefi ne olursa olsun, parola yöneticinizin ana parolasını tahmin etmelidir.)

    Eğer parolalarınızı bulutta saklamak konusunda tereddütleriniz varsa, bu özelliği devre dışı bırakıp parolalarınızı sadece bilgisayarınızda da saklayabilirsiniz.

    Her ihtimale karşı parola veritabanınızın yedeğini alın. Cihazınızı çaldırdığınız veya teknik bir problem sebebiyle veritabanınızı kaybettiğiniz durumlarda bu yedek size yardımcı olacaktır. Parola yöneticilerinin çoğunda dosya yedekleme özelliği vardır. İsterseniz bu özelliği, isterseniz de sıradan bir yedekleme uygulamasını kullanabilirsiniz.

    Çok Adımlı Doğrulama ve Tek Kullanımlık Parolalar

    Güçlü ve benzersiz parolalar kullanmak, hesaplarınızın kötü aktörler tarafından ele geçirilmesini zorlaştırır. Hesaplarınızı daha da güvenli hale getirmek istiyorsanız, iki adımlı doğrulamayı etkinleştirin.

    Bazı servisler, kullanıcıların hesaplarına giriş yapabilmeleri için iki bileşene (bir parola ve ikincil bir etmen) sahip olmalarını zorunlu kılar. Buna iki adımlı doğrulama (ya da 2FA, çok adımlı doğrulama, veya iki adımlı onaylama) denir. İkincil etmen, tek kullanımlık gizli bir kod veya mobil cihazınızdaki bir uygulamanın yarattığı bir numara olabilir.

    Mobil cihazınızla iki adımlı doğrulamadan faydalanmanın iki farklı yolu vardır:

    • telefonunuzla güvenlik kodları oluşturan bir uygulama kullanabilirsiniz. Google Authenticator ve Authy bu uygulamalara örnektir. Eğer bu uygulamaları kullanmak istemiyorsanız, YubiKey gibi bir cihaz da kullanabilirsiniz.
    • alternatif olarak giriş yapmaya çalıştığınız servis size güvenlik kodlarını SMS olarak gönderebilir.

    Eğer seçme şansınız varsa, iki adımlı doğrulama özelliğini SMS ile değil, telefonunuza yüklediğiniz uygulama ile kullanın. Bir saldırganın SMS mesajıyla alacağınız kodları kendisine yönlendirmesi, uygulamayı aynı kötü amaçla kullanmasına oranla daha kolaydır.

    Google gibi bazı servisler, tek kullanımlık parolalardan oluşan bir liste yaratmanıza izin verir. Bu parolalar yazıcıdan çıkarmanız veya bir kağıda yazmanız içindir. Bu parolaların her birini yalnızca bir kere kullanabilirsiniz. Eğer bu parolalardan birini giriş yapmak için yazarken çaldırırsanız, hırsız bu parolayı bir daha kullanamayacaktır.

    Eğer haberleşme ağınızı kendiniz veya organizasyonunuz yönetiyorsa, sistemlerinize girişte iki adımlı doğrulamayı etkinleştirecek ücretsiz yazılımlar bulunmaktadır. "Time-Based One-Time Passwords" (Zamana Dayalı Tek Kullanımlık Parolalar) ya da RFC 6238 ismindeki açık standartı entegre eden yazılımlara bakabilirsiniz.

    Bazı Durumlarda Parolanızı Beyan Etmeniz Gerekebilir

    Parolaları beyan etme ile ilgili olan yasalar ülkeden ülkeye değişiklik gösterir. Bazı ülkelerde bu talebe karşı yasal olarak mücadele etme şansınız varken, diğer ülkelerde yasal güvenceniz olmadan devlet sizi taleplerini yerine getirmeye zorlayabilir — hatta istenilen parolayı bildiğinizden şüphelenilirse, hapis tehlikesiyle bile karşı karşıya kalabilirsiniz. Fiziksel zarar tehdidi, bir kişiyi parolalarını söylemeye zorlayabilir. Buna ek olarak başka bir ülkeye seyahat ettiğinizde, gümrük görevlileri parolalarınızı beyan etmediğiniz veya cihazlarınızın parolalarını kaldırmayı reddettiğiniz için işlerinizi geciktirebilir, veya cihazlarınıza el koyabilir.

    Buna benzer durumlar için Amerika'ya gelirken veya giderken, cihazlarınızın güvenliğiyle ilgili tavsiyelerin yer aldığı bir rehber hazırladık. Diğer durumlarda, başkalarının sizi parolalarınızı vermeniz için nasıl zorlayabileceğini, ve bu taleplere karşı koymanın ne gibi sonuçlar doğurabileceğini detaylıca düşünmelisiniz.

    Son güncelleme: 
    2017-10-15
  • Nasıl: Linux Üzerinde Dosyalarınızı Güvenli Bir Şekilde Silmek

    Birçoğumuz, bilgisayarımızdaki bir dosyayı çöp kutusuna attığımızda ve çöp kutusunu temizlediğimizde bu dosyanın silindiğini düşünürüz. Ancak bir dosyayı silmek, o dosyayı tamamen yoketmez. Bir kişi bu işlemi gerçekleştirdiğinde, bilgisayar sadece silinen dosyayı kullanıcıya görünmez yapar ve dosyanın sürücüde depolandığı bölümü "mevcut" olarak gösterir (Bu işletim sisteminizin o dosya üzerine tekrar yazabileceği anlamına gelir). Bu yüzden sildiğiniz dosyanın üzerine yeni bir dosyanın yazılması haftalar, aylar hatta yıllar bile sürebilir. Sildiğiniz dosyanın üzerine yeni bir dosya yaılana dek, "silinmiş" olan dosya sürücünüzde yer almaya devam eder; sadece normal işlemlere gözükmez. Ve biraz uğraş ve doğru araçlarla ("silinmeyi geri alan" programlar ya da adli yöntemler gibi) bu dosyaları geri getirmeniz bile mümkündür. Uzun lafın kısası, bilgisayarlar normal bir şekilde dosyaları "silmez"; sadece bu dosyaların kapladığı yerlerin gelecekte başka dosyalar tarafından kullanılmasına izin verirler.

    Bu durumda bir dosyayı sonsuza dek silmenin en iyi yolu, önceden yazılmış olan bir dosyanın geri alınmasını zorlaştıracak şekilde, bu dosyanın üzerine yeni bir dosyanın yazılmasıdır. İşletim sisteminiz muhtemelen bu işlemi sizin için yapabilecek bir yazılıma sahiptir. Bu tarz yazılımlar anlamsız dosyaları sürücünüzün "boş" olan kısmının üstüne yazar ve silinen verilerinizin gizliliğini korur.

    Ancak katı hal diskleri (SSD'ler), USB flash bellekleri ve SD kartlarındaki verileri güvenli bir şekilde silmek oldukça zordur! Aşağıda vereceğimiz talimatlar yalnızca geleneksel sabit sürücüler için geçerlidir ve bu talimatlar modern dizüstü bilgisayarlarında standart haline gelmeye başlayan SSD'leri, USB anahtarlarını veya USB belleklerini ya da SD kartları veya flash hafıza kartlarını kapsamaz.

    Çünkü bu tür cihazlar "wear leveling" denilen bir tekniği kullanırlar (Bu tekniğin güvenli silinmeyle ilgili neden sorun çıkarttığını linkteki makaleden öğrenebilirsiniz).

    SSD ya da USB belleği kullanıyorsanız, aşağı kısımda yer alan bölüme gözatabilirsiniz.

    Linux için şu anda BleachBit isimli programı kullanmanızı öneriyoruz. BleachBit, Windows ve Linux üzerinde çalışabilen açık kaynak kodlu bir güvenli silme programıdır ve Linux'la birlikte gelen "shred" (parçala) özelliğinden çok daha sofistikedir.

    BleachBit, tekil dosyaları güvenli bir şekilde hızlıca ve kolayca silmek için, ya da periyodik güvenli silme kurallarını uygulamak için kullanılabilir. İsteğe özel dosya silme talimatları yazmak da mümkündür. Bu konuyla ilgili daha detaylı bilgi almak için lütfen uygulamanın dökümentasyon sayfasını ziyaret edin.

    BleachBit'i yüklemek

    BleachBit'i Ubuntu Software Center'ı (Ubuntu Yazılım Merkezi) kullanarak yüklemek

    Ubuntu Linux üzerinde BleachBit'i edinmek için Ubuntu Software Center'ı (Ubuntu Yazılım Merkezi) kullanabilirsiniz. Sol üst kısımda bulunan menüden "Application" (Uygulamalar) seçeneğine tıklayın ve arama bölümünü kullanın.

    Arama bölümüne "software" (yazılım) yazın ve Ubuntu Software Center (Ubuntu Yazılım Merkezi) ikonuna tıklayın. .

    Ubuntu Yazılım Merkezi'nde dolaşarak BleachBit'i arayabilirsiniz ancak arama bölümünü kullanmanız size zaman kazandıracaktır. Arama bölümünü kullanın

    Arama bölümüne "bleachbit" yazın ve enter tuşuna basın. BleachBit uygulaması arama sonucu olarak karşınıza gelecektir.

    BleachBit'i seçtikten sonra "Install" (Yükle) butonuna tıklayın.

    İzin için Ubuntu Yazılım Merkezi şifrenizi soracaktır. Şifrenizi girin ve "Authenticate" (Onayla) butonuna tıklayın.

    Ubuntu Yazılım Merkezi yüklemeyi başlatacak ve size bir ilerleme çubuğu gösterecek. Yükleme tamamlandığında bir "Remove" (Kaldır) butonu göreceksiniz..

    BleachBit'i terminal'i kullanarak yüklemek

    Ubuntu Linux'a BleachBit'i yüklemek için terminal'i kullanabilirsiniz. Sol üst kısımda bulunan menüden "Application" (Uygulamalar) seçeneğine tıklayın ve arama bölümünü kullanın. 

    Terminal'e “sudo apt-get install bleachbit” yazın (tırnak işaretleri olmadan) ve enter tuşuna basın.

    BleachBit kurulumunu onaylamanız için şifrenizi girmeniz istenecek. Şifrenizi girin ve enter tuşuna basın.

    Artık BleachBit kurulumunun ilerlemesini görebilirsiniz ve işlem tamalandıktan sonra işlemi başlatmadan önceki komut satırına geri dönersiniz.

    BleachBit'i kenar çubuğuna eklemek

    Sol üst kısımda bulunan menüden "Application" (Uygulamalar) seçeneğine tıklayın ve arama bölümünü kullanın.

    Arama bölümüne "bleachbit" yazdıktan sonra karşınıza iki seçenek çıkacak: BleachBit ve BleachBit (root olarak). BleachBit (root olarak) seçeneğini sadece ne yaptığınızı biliyorsanız seçin çünkü ne yaptığınızı bilmiyorsanız işletim sisteminizin çalışması için gerekli olan dosyaları yanlışlıkla silebilirsiniz ve sisteminize geri dönüşü olmayan hasarlar verebilirsiniz.

    BleachBit seçeneğine sağ tıklayın ve "Add to Favorites" (Favorilere Ekle) seçeneğine tıklayın.

    BleachBit'i kullanmak

    Sol üst kısımda bulunan Application (Uygulama) butonuna tıklayın ve favorilerinizden BleachBit'i seçin.

    BleachBit'in ana penceresi açılacak

    İlk olarak BleachBit bize ayarlarımızı gösterecek. "Overwrite files to hide contents" (İçerikleri saklamak için dosyaların üstüne yaz) seçeneğini işaretlemenizi öneriyoruz.

    "Close" (Kapat) butonuna tıklayın.

    BleachBit birkaç adet yaygın olarak yüklenen programı saptayacak ve her bir program için özel ayarları gösterecek. BleachBit dört farklı varsayılan ayarla gelir.

    Önayarları kullanmak

    Bazı yazılımlar arkalarında ne zaman ve nasıl kullanıldıklarına dair izler bırakırlar. Bu yaygın problemin en yüzeysel örneği son kullanılan dökümanlar ve web tarayıcınızın tarihçesidir. Yakın zamanda düzenlenmiş dökümanları takip eden yazılımlar, çalıştığınız dosyaların isimlerinin kaydını tutar (bu dosyaları silmiş olsanız bile). Web tarayıcıları da genellikle ziyaret ettiğiniz sitelerin detaylı kaydını tutar. Hatta tarayıcılar bu siteleri bir sonraki ziyaretinizde daha hızlı açmak için, sitelerin kopyalarını ve sitede bulunan fotoğrafları önbelleklerinde tutarlar.

    BleachBit bu kayıtların bazılarını silmeniz için size "önayar" seçeneği sunar. BleachBit'in bu ayarı, uygulamanın yazarları tarafından yapılan ve önceki aktivitelerinizi ifşa etmeye meyilli kayıtların lokasyonu ile alakalı yapılmış araştırmaya dayanır. Daha iyi anlamanız için bu iki önayarın nasıl kullanılacağını tarif edeceğiz.

    System (Sistem) seçeneğinin yanındaki kutucuğu işaretleyin. System kategorisinin altındaki diğer kutucukların da işaretlendiğine dikkat edin. System kutucuğunun işaretini kaldırın ve şu kutucukları işaretleyin: Recent document list (Son kullanılan döküman listesi) ve Trash (Çöp Kutusu). Clean (Temizle) butonuna tıklayın.

    BleachBit onayınızı isteyecek. "Delete" (Sil) butonuna tıklayın.

    BleachBit bu aşamada bazı dosyaları temizleyecek ve size işlem durumuyla alakalı bilgi verecek.

    Bir Klasörü Güvenli Bir Şekilde Silmek

    "File" (Dosya) menüsüne tıklayın ve "Shred Folders" (Klasörleri Parçala) seçeneğini tıklayın..

    Küçük bir pencere açılacak. Parçalamak istediğiniz klasörü seçin.

    BleachBit seçtiğiniz klasörleri kalıcı olarak silmek isteyip istemediğinizi soracak. "Delete" (Sil) butonuna tıklayın.

    BleachBit klasörlerin silindiğini gösterecek. BleachBit'in ilk önce klasörün içindeki dosyaları, daha sonra ise klasörün kendisini sildiğine dikkat edin.

    Bir Dosyayı Güvenli Bir Şekilde Silmek

    "File" (Dosya) menüsünü seçin ve "Shred Files" (Dosyaları Parçala) seçeneğine tıklayın..

    Dosya seçme penceresi açılacak. Parçalamak istediğiniz dosyaları seçin.

    BleachBit seçtiğiniz klasörleri kalıcı olarak silmek isteyip istemediğinizi soracak. "Delete" (Sil) butonuna tıklayın.

    Güvenli silme araçlarının limitasyonlarıyla ilgili bir uyarı

    İlk olarak, yukarıdaki tavsiyelerimizi takip ederek sadece bilgisayarınızın kullandığı sürücü üzerindeki dosyaları silebileceğinizi hatırlayın. Yukarıda bahsedilen araçların hiçbiri, başka bir diskteki ya da USB sürücüsündeki, bir "Time Machine"deki, eposta sunucusundaki, cloud'daki ya da bilgisayarınızın başka bir yerindeki yedeklemelerinizi silmez. Bir dosyayı güvenli bir şekilde silmek için, o dosyanın her kopyasının gönderdiğiniz ya da sakladığınız yerden silinmesi gerekir. Ek olarak, bir dosyayı cloud'da sakladığınızda (Dropbox ya da benzer dosya paylaşım servisleri gibi), bu dosyanın güvenli bir şekilde sonsuza dek silineceğinin garantisi yoktur.

    Güvenli silme araçlarının maalesef başka bir limitasyonu daha vardır. Yukarıdaki tavsiyeleri takip ettiyseniz ve dosyalarınızın tüm kopyalarını sildiyseniz bile, silinen dosyaların bazı izlerinin bilgisayarınızda kalmış olması ihtimali vardır. Bunun sebebi dosyaların düzgün bir şekilde silinememesi değil, işletim sisteminin belli bir bölümünün ya da başka bir programın bu dosyaların kayıtlarını kasti olarak saklamasından ötürüdür.

    Bunun gerçekleşmesinin birkaç yolu olabilir, ancak vereceğimiz iki örnek bunun gerçekleşmesi olasılığını anlatmaya yeterli olacaktır. Windows ya da Mac OS kullanan bilgisayarlarda Microsoft Office, dosya silinmiş olsa bile, "Recent Documents" (Son Açılan Dökümanlar) menüsünde bulunan bir dosyanın ismine dair olan referansı saklayabilir. Linux ya da diğer *nix sistemlerinde OpenOffice, Microsoft Office'in tuttuğu kayıt sayısı kadar kaydı saklayabilir ve bir kullanıcının shell (kabuk) tarih kaydı, bu dosyanın ismini içeren komutları aynı dosya güvenli bir şekilde silinmişse bile saklayabilir.

    Bu tür bir probleme ne gibi bir cevap vermeyi bilmek zordur. Bir dosya güvenli bir şekilde silinmişse bile, aynı dosyanın isminin başka bir yerde, belli bir zaman boyunca bilgisayarınızda saklanacağını varsaymanız yararınıza olacaktır. Dosya isimlerinin silindiğinden %100 emin olmak için, sürücünün tamamının üstüne yazmaktan başka bir yol yoktur. Bazılarınız merak ediyor olabilir, "Diskteki raw data'yı (ham veri) arayarak, verinin başka kopyalarının saklanıp saklanmadığına bakabilir miyim?". Cevap hem evet, hem hayır. Sürücüyü aramak (grep - ab /dev/ komutunu Linux'ta kullanmak gibi), verinin plaintext'te (şifresiz metin) mevcut olup olmadığını gösterir ancak başka bir programın sıkıştırılmış ya da kodlanmış referanslarını göstermez. Ayrıca aramanın kendisinin bir kayıt bırakmadığından emin olun! Dosyanın içeriklerinin kalmış olması ihtimali düşüktür ancak imkansız değildir. Sürücünün üstüne yazmak ve yeni, taze bir işletim sistemi kurmak, dosya kayıtlarının %100 silindiğinden emin olmanızın tek yoludur.

    Eski donanımı ıskartaya çıkartırken yapılacak güvenli silme işlemi

    Eski bir donanımı çöpe atmak ya da eBay'de satmak istiyorsanız, başka birisinin bu donanımdan bir veri kurtaramayacağından emin olmak istersiniz. Araştırmalar bilgisayar sahiplerinin bu işlemi beceremediklerini defalarca göstermiştir — sabit sürücüler genellikle içi hassas bilgilerle dolu bir şekilde tekrar satılır. Bu yüzden, bir bilgisayarı satmadan ya da parçalarını değerlendirmeden önce, bilgisayarın sabit sürücülerinin üstünü anlamsız verilerle yazdığınızdan emin olun. Bilgisayarınızı hemen elden çıkarmıyorsanız bile, eğer ömrünü tamamlamış ya da kullanımda olmayan bir bilgisayarınız varsa, bilgisayarınızı bir köşede ya da dolapta saklamadan önce sürücülerini temizlemek daha güvenli olacaktır. Darik's Boot and Nuke ismindeki uygulama bu amaç için tasarlanmıştır ve internet üzerinde kullanımıyla ilgili birçok rehber bulunmaktadır (Burası gibi).

    Bazı tam disk şifreleme yazılımlarının master key'i (ana anahtar) yoketme özelliği vardır ve bu özelliği kullanmak sürücünün şifrelenmiş içeriklerini okunamaz hale getirir. Anahtar küçücük bir veri olduğundan ve anında yokedilebileceğinden, bu yöntem Darik's Boot and Nuke gibi büyük sürücülerde kullanması oldukça zaman alan yazılımlara karşı iyi bir alternatif sunar. Ancak, bu seçenek sadece sabit sürücünüz sürekli şifrelenmişse uygulanabilir. Önceden tam disk şifrelemesi kullanmamışsanız, sürücünüzdeki verilerden kurtulmak için bu verilerin üstüne yazmanız gerekir.

    CD-ROM'ları ıskartaya çıkarmak

    Konu CD-ROM'lardaki veriyi silmeye geldiğinde, CD-ROM'lara kağıt muamelesi yapın — onları parçalayın. CD-ROM'ları da parçalayan ucuz parçayıcıları (ya da kağıt öğütücülerini) piyasada bulmak mümkün. Bir CD-ROM'un içinde hassas bilgiler olmadığından emin değilseniz, bu CD-ROM'ları kesinlikle çöpe atmayın.

    Kalı hal diskleri (SSD), USB flask sürücüleri ve SD kartlarındaki verileri güvenli bir şekilde silme

    SSD'ler, USB flash sürücüleri ve SD kartların çalışma şekilleri, bu cihazların içindeki tekil dosyaları ve boş alanı silmeyi imkansızlaştırmasa da oldukça zorlaştırır. Bunun sonucunda kendinizi korumanın en iyi yolu şifrelemedir — bu yolla dosyanız hala sürücüde olsa bile, sürücünüzü ele geçiren biri dosyalarınızı okuyamaz ve dosyalarınızın şifresini çözmeniz için sizi zorlayamaz. Şu an için, bir SSD'deki verinizi kesinlikle silebilecek iyi bir genel yöntem sunmamız mümkün değil. Eğer SSD'lerdeki verilerin silinmesinin neden bu kadar zor olduğunu öğrenmek istiyorsanız, okumaya devam edin.

    Yukarıda belirttiğimiz gibi, SSD'ler ve USB flash sürücüleri wear leveling (bu terimin Türkçe'de bir karşılığı yok, ancak "yıpranma dengelemesi" şeklinde çevrilebilir) denen bir teknik kullanırlar. Yüksek seviyelerde wear leveling şu şekilde çalışır: Her sürücüdeki boşluk, bir kitaptaki sayfalar gibi bloklara ayrılmıştır. Bir dosya sürücüye yazıldığında, bu dosya belli bir bloğa ya da bloklar grubuna (sayfalara) atanır. Bu dosyanın üstüne yazmak istiyorsanız, tek yapmanız gereken sürücüye bu blokların üstüne yazmasını emretmenizdir. Ancak SSD'lerde ve USB sürücülerinde, aynı bloğu silmek ve yeniden yazmak sürücüyü yıpratabilir. Aynı blok sınırlı sayılarda silinebilir veya yeniden yazılabilir ve bu sınır aşıldığında blok çalışmayı bırakır (bir kalemle bir kağıda sürekli yazar ve silerseniz, kağıt en sonunda yırtılır ve işlevini yitirir). Bunun olmasını engellemek için, SSD'ler ve USB sürücüleri her bloğun silinme ve yeniden yazılma sayılarını eşitlemeye çalışarak , bu sürücülerin olabildiğince uzun süre çalışmalarını sağlar (wear leveling, "yıpranma dengelemesi" terimi buradan gelir). Bir yan etki olarak, bazen bir dosyanın ilk saklandığı bloğu silmek ve yazmak yerine, sürücü o bloğu yalnız bırakır, geçersiz olarak işaretler ve modifiye edilmiş dosyayı başka bir bloğa yazar. Bu kitaptaki sayfayı değiştirmeden bırakmaya, modifiye edilmiş dosyayı başka bir sayfaya yazmaya ve daha sonra sadece kitabın dizinini değiştirerek dizinin yeni bir sayfayı göstermesine benzer. Tüm bunlar sürücünün elektroniklerinin düşük seviyesinde gerçekleşir, bu yüzden işletim sistemi bunun farkına bile varmaz. Bu yüzden, bir dosyanın üstüne yazmayı deneseniz bile, sürücünüzün bu işlemi yapacağının bir garantisi yoktur. İşte bu yüzden SSD'leri güvenli bir şekilde silmek çok daha zordur.

    Son güncelleme: 
    2015-03-02
  • Nasıl: Mac OS X Üzerinde Dosyalarınızı Güvenli Bir Şekilde Silmek

    Birçoğumuz, bilgisayarımızdaki bir dosyayı çöp kutusuna attığımızda ve çöp kutusunu temizlediğimizde bu dosyanın silindiğini düşünürüz. Ancak bir dosyayı silmek, o dosyayı tamamen yoketmez. Bir kişi bu işlemi gerçekleştirdiğinde, bilgisayar sadece silinen dosyayı kullanıcıya görünmez yapar ve dosyanın sürücüde depolandığı bölümü "mevcut" olarak gösterir (Bu işletim sisteminizin o dosya üzerine tekrar yazabileceği anlamına gelir). Bu yüzden sildiğiniz dosyanın üzerine yeni bir dosyanın yazılması haftalar, aylar hatta yıllar bile sürebilir. Sildiğiniz dosyanın üzerine yeni bir dosya yaılana dek, "silinmiş" olan dosya sürücünüzde yer almaya devam eder; sadece normal işlemlere gözükmez. Ve biraz uğraş ve doğru araçlarla ("silinmeyi geri alan" programlar ya da adli yöntemler gibi) bu dosyaları geri getirmeniz bile mümkündür. Uzun lafın kısası, bilgisayarlar normal bir şekilde dosyaları "silmez"; sadece bu dosyaların kapladığı yerlerin gelecekte başka dosyalar tarafından kullanılmasına izin verirler.

    Bu durumda bir dosyayı sonsuza dek silmenin en iyi yolu, önceden yazılmış olan bir dosyanın geri alınmasını zorlaştıracak şekilde, bu dosyanın üzerine yeni bir dosyanın yazılmasıdır. İşletim sisteminiz muhtemelen bu işlemi sizin için yapabilecek bir yazılıma sahiptir. Bu tarz yazılımlar anlamsız dosyaları sürücünüzün "boş" olan kısmının üstüne yazar ve silinen verilerinizin gizliliğini korur.

    Ancak katı hal diskler (SSD'ler), USB flash bellekler ve SD kartlardaki verileri güvenli bir şekilde silmek oldukça zordur! Aşağıda vereceğimiz talimatlar yalnızca geleneksel sabit sürücüler için geçerlidir ve bu talimatlar modern dizüstü bilgisayarlarında standart haline gelmeye başlayan SSD'leri, USB anahtarlarını veya USB belleklerini ya da SD kartları veya flash hafıza kartlarını kapsamaz.

    Çünkü bu tür cihazlar "wear leveling" denilen bir tekniği kullanırlar (Bu tekniğin güvenli silinmeyle ilgili neden sorun çıkarttığını linkteki makaleden öğrenebilirsiniz).

    SSD ya da USB belleği kullanıyorsanız, aşağı kısımda yer alan bölüme gözatabilirsiniz.

    Dosyalarınızı Mac OS X üzerinde güvenli bir şekilde silme

    OS X 10.4 başlayarak 10.10 sürümüne kadar dosyalarınızı “Trash” (Çöp Sepeti)’ne atabilir, daha sonra Finder’dan “Secure Empty Trash” (Çöp Sepetini Güvenli Boşalt) seçeneğine tıklayabilirsiniz.

    Apple, “Secure Empty Trash” (Çöp Sepetini Güvenli Boşalt) özelliğini OS X’in 10.11 sürümünde modern cihazlarında kullanmaya başladığı hızlı flash (SSD) sürücülerinin bu işlemi güvenli bir şekilde yapabilme garantisi verememesinden ötürü kaldırdı.

    Eğer geleneksel bir sabit disk kullanıyorsanız ve “command line” (komuta satırı)’na aşinaysanız, Mac’in srm komutunu kullanarak bu dosyanın üzerine yazabilirsiniz. Bu işlemle ilgili daha geniş bilgilere buradan erişebilirsiniz.

    Güvenli silme araçlarının limitasyonlarıyla ilgili bir uyarı

    İlk olarak, yukarıdaki tavsiyelerimizi takip ederek sadece bilgisayarınızın kullandığı sürücü üzerindeki dosyaları silebileceğinizi hatırlayın. Yukarıda bahsedilen araçların hiçbiri, başka bir diskteki ya da USB sürücüsündeki, bir "Time Machine"deki, eposta sunucusundaki, cloud'daki ya da bilgisayarınızın başka bir yerindeki yedeklemelerinizi silmez. Bir dosyayı güvenli bir şekilde silmek için, o dosyanın her kopyasının gönderdiğiniz ya da sakladığınız yerden silinmesi gerekir. Ek olarak, bir dosyayı cloud'da sakladığınızda (Dropbox ya da benzer dosya paylaşım servisleri gibi), bu dosyanın güvenli bir şekilde sonsuza dek silineceğinin garantisi yoktur.

    Güvenli silme araçlarının maalesef başka bir limitasyonu daha vardır. Yukarıdaki tavsiyeleri takip ettiyseniz ve dosyalarınızın tüm kopyalarını sildiyseniz bile, silinen dosyaların bazı izlerinin bilgisayarınızda kalmış olması ihtimali vardır. Bunun sebebi dosyaların düzgün bir şekilde silinememesi değil, işletim sisteminin belli bir bölümünün ya da başka bir programın bu dosyaların kayıtlarını kasti olarak saklamasından ötürüdür.

    Bunun gerçekleşmesinin birkaç yolu olabilir, ancak vereceğimiz iki örnek bunun gerçekleşmesi olasılığını anlatmaya yeterli olacaktır. Windows ya da Mac OS kullanan bilgisayarlarda Microsoft Office, dosya silinmiş olsa bile, "Recent Documents" (Son Açılan Dökümanlar) menüsünde bulunan bir dosyanın ismine dair olan referansı saklayabilir. Linux ya da diğer *nix sistemlerinde OpenOffice, Microsoft Office'in tuttuğu kayıt sayısı kadar kaydı saklayabilir ve bir kullanıcının shell (kabuk) tarih kaydı, bu dosyanın ismini içeren komutları aynı dosya güvenli bir şekilde silinmişse bile saklayabilir.

    Bu tür bir probleme ne gibi bir cevap vermeyi bilmek zordur. Bir dosya güvenli bir şekilde silinmişse bile, aynı dosyanın isminin başka bir yerde, belli bir zaman boyunca bilgisayarınızda saklanacağını varsaymanız yararınıza olacaktır. Dosya isimlerinin silindiğinden %100 emin olmak için, sürücünün tamamının üstüne yazmaktan başka bir yol yoktur. Bazılarınız merak ediyor olabilir, "Diskteki raw data'yı (ham veri) arayarak, verinin başka kopyalarının saklanıp saklanmadığına bakabilir miyim?". Cevap hem evet, hem hayır. Sürücüyü aramak (grep - ab /dev/ komutunu Linux'ta kullanmak gibi), verinin plaintext'te (şifresiz metin) mevcut olup olmadığını gösterir ancak başka bir programın sıkıştırılmış ya da kodlanmış referanslarını göstermez. Ayrıca aramanın kendisinin bir kayıt bırakmadığından emin olun! Dosyanın içeriklerinin kalmış olması ihtimali düşüktür ancak imkansız değildir. Sürücünün üstüne yazmak ve yeni, taze bir işletim sistemi kurmak, dosya kayıtlarının %100 silindiğinden emin olmanızın tek yoludur.

    Eski donanımı ıskartaya çıkartırken yapılacak güvenli silme işlemi

    Eski bir donanımı çöpe atmak ya da eBay'de satmak istiyorsanız, başka birisinin bu donanımdan bir veri kurtaramayacağından emin olmak istersiniz. Araştırmalar bilgisayar sahiplerinin bu işlemi beceremediklerini defalarca göstermiştir — sabit sürücüler genellikle içi hassas bilgilerle dolu bir şekilde tekrar satılır. Bu yüzden, bir bilgisayarı satmadan ya da parçalarını değerlendirmeden önce, bilgisayarın sabit sürücülerinin üstünü anlamsız verilerle yazdığınızdan emin olun. Bilgisayarınızı hemen elden çıkarmıyorsanız bile, eğer ömrünü tamamlamış ya da kullanımda olmayan bir bilgisayarınız varsa, bilgisayarınızı bir köşede ya da dolapta saklamadan önce sürücülerini temizlemek daha güvenli olacaktır. Darik's Boot and Nuke ismindeki uygulama bu amaç için tasarlanmıştır ve internet üzerinde kullanımıyla ilgili birçok rehber bulunmaktadır (Burası gibi).

    Bazı tam disk şifreleme yazılımlarının master key'i (ana anahtar) yoketme özelliği vardır ve bu özelliği kullanmak sürücünün şifrelenmiş içeriklerini okunamaz hale getirir. Anahtar küçücük bir veri olduğundan ve anında yokedilebileceğinden, bu yöntem Darik's Boot and Nuke gibi büyük sürücülerde kullanması oldukça zaman alan yazılımlara karşı iyi bir alternatif sunar. Ancak, bu seçenek sadece sabit sürücünüz sürekli şifrelenmişse uygulanabilir. Önceden tam disk şifrelemesi kullanmamışsanız, sürücünüzdeki verilerden kurtulmak için bu verilerin üstüne yazmanız gerekir.

    CD-ROM'ları ıskartaya çıkartmak

    Konu CD-ROM'lardaki veriyi silmeye geldiğinde, CD-ROM'lara kağıt muamelesi yapın — onları parçalayın. CD-ROM'ları da parçalayan ucuz parçayıcıları (ya da kağıt öğütücülerini) piyasada bulmak mümkün. Bir CD-ROM'un içinde hassas bilgiler olmadığından emin değilseniz, bu CD-ROM'ları kesinlikle çöpe atmayın.

    Kalı hal diskleri (SSD), USB flask sürücüleri ve SD kartlarındaki verileri güvenli bir şekilde silme

    SSD'ler, USB flash sürücüleri ve SD kartların çalışma şekilleri, bu cihazların içindeki tekil dosyaları ve boş alanı silmeyi imkansızlaştırmasa da oldukça zorlaştırır. Bunun sonucunda kendinizi korumanın en iyi yolu şifrelemedir — bu yolla dosyanız hala sürücüde olsa bile, sürücünüzü ele geçiren biri dosyalarınızı okuyamaz ve dosyalarınızın şifresini çözmeniz için sizi zorlayamaz. Şu an için, bir SSD'deki verinizi kesinlikle silebilecek iyi bir genel yöntem sunmamız mümkün değil. Eğer SSD'lerdeki verilerin silinmesinin neden bu kadar zor olduğunu öğrenmek istiyorsanız, okumaya devam edin.

    Yukarıda belirttiğimiz gibi, SSD'ler ve USB flash sürücüleri wear leveling (bu terimin Türkçe'de bir karşılığı yok, ancak "yıpranma dengelemesi" şeklinde çevrilebilir) denen bir teknik kullanırlar. Yüksek seviyelerde wear leveling şu şekilde çalışır: Her sürücüdeki boşluk, bir kitaptaki sayfalar gibi bloklara ayrılmıştır. Bir dosya sürücüye yazıldığında, bu dosya belli bir bloğa ya da bloklar grubuna (sayfalara) atanır. Bu dosyanın üstüne yazmak istiyorsanız, tek yapmanız gereken sürücüye bu blokların üstüne yazmasını emretmenizdir. Ancak SSD'lerde ve USB sürücülerinde, aynı bloğu silmek ve yeniden yazmak sürücüyü yıpratabilir. Aynı blok sınırlı sayılarda silinebilir veya yeniden yazılabilir ve bu sınır aşıldığında blok çalışmayı bırakır (bir kalemle bir kağıda sürekli yazar ve silerseniz, kağıt en sonunda yırtılır ve işlevini yitirir). Bunun olmasını engellemek için, SSD'ler ve USB sürücüleri her bloğun silinme ve yeniden yazılma sayılarını eşitlemeye çalışarak , bu sürücülerin olabildiğince uzun süre çalışmalarını sağlar (wear leveling, "yıpranma dengelemesi" terimi buradan gelir). Bir yan etki olarak, bazen bir dosyanın ilk saklandığı bloğu silmek ve yazmak yerine, sürücü o bloğu yalnız bırakır, geçersiz olarak işaretler ve modifiye edilmiş dosyayı başka bir bloğa yazar. Bu kitaptaki sayfayı değiştirmeden bırakmaya, modifiye edilmiş dosyayı başka bir sayfaya yazmaya ve daha sonra sadece kitabın dizinini değiştirerek dizinin yeni bir sayfayı göstermesine benzer. Tüm bunlar sürücünün elektroniklerinin düşük seviyesinde gerçekleşir, bu yüzden işletim sistemi bunun farkına bile varmaz. Bu yüzden, bir dosyanın üstüne yazmayı deneseniz bile, sürücünüzün bu işlemi yapacağının bir garantisi yoktur. İşte bu yüzden SSD'leri güvenli bir şekilde silmek çok daha zordur.

    Son güncelleme: 
    2015-03-02
  • Nasıl: Windows Üzerinde Dosyalarınızı Güvenli Bir Şekilde Silmek

    Birçoğumuz, bilgisayarımızdaki bir dosyayı çöp kutusuna attığımızda ve çöp kutusunu temizlediğimizde bu dosyanın silindiğini düşünürüz. Ancak bir dosyayı silmek, o dosyayı tamamen yoketmez. Bir kişi bu işlemi gerçekleştirdiğinde, bilgisayar sadece silinen dosyayı kullanıcıya görünmez yapar ve dosyanın sürücüde depolandığı bölümü "mevcut" olarak gösterir (Bu işletim sisteminizin o dosya üzerine tekrar yazabileceği anlamına gelir). Bu yüzden sildiğiniz dosyanın üzerine yeni bir dosyanın yazılması haftalar, aylar hatta yıllar bile sürebilir. Sildiğiniz dosyanın üzerine yeni bir dosya yaılana dek, "silinmiş" olan dosya sürücünüzde yer almaya devam eder; sadece normal işlemlere gözükmez. Ve biraz uğraş ve doğru araçlarla ("silinmeyi geri alan" programlar ya da adli yöntemler gibi) bu dosyaları geri getirmeniz bile mümkündür. Uzun lafın kısası, bilgisayarlar normal bir şekilde dosyaları "silmez"; sadece bu dosyaların kapladığı yerlerin gelecekte başka dosyalar tarafından kullanılmasına izin verirler.

    Bu durumda bir dosyayı sonsuza dek silmenin en iyi yolu, önceden yazılmış olan bir dosyanın geri alınmasını zorlaştıracak şekilde, bu dosyanın üzerine yeni bir dosyanın yazılmasıdır. İşletim sisteminiz muhtemelen bu işlemi sizin için yapabilecek bir yazılıma sahiptir. Bu tarz yazılımlar anlamsız dosyaları sürücünüzün "boş" olan kısmının üstüne yazar ve silinen verilerinizin gizliliğini korur.

    Ancak katı hal diskleri (SSD'ler), USB flash bellekleri ve SD kartlarındaki verileri güvenli bir şekilde silmek oldukça zordur! Aşağıda vereceğimiz talimatlar yalnızca geleneksel sabit sürücüler için geçerlidir ve bu talimatlar modern dizüstü bilgisayarlarında standart haline gelmeye başlayan SSD'leri, USB anahtarlarını veya USB belleklerini ya da SD kartları veya flash hafıza kartlarını kapsamaz.

    Çünkü bu tür cihazlar "wear leveling" denilen bir tekniği kullanırlar (Bu tekniğin güvenli silinmeyle ilgili neden sorun çıkarttığını linkteki makaleden öğrenebilirsiniz).

    SSD ya da USB belleği kullanıyorsanız, aşağı kısımda yer alan bölüme gözatabilirsiniz.

    Şu an için Windows üzerinde BleachBit kullanmanızı öneriyoruz. BleachBit, Windows ve Linux üzerinde kullanılan, açık kaynak kodlu bir güvenli veri silme uygulamasıdır ve Windows'la birlikte gelen Cipher.exe'ye oranla çok daha sofistikedir.

    BleachBit, tekil dosyaları güvenli bir şekilde hızlıca ve kolayca silmek için, ya da periyodik güvenli silme kurallarını uygulamak için kullanılabilir. İsteğe özel dosya silme talimatları yazmak da mümkündür. Bu konuyla ilgili daha detaylı bilgi almak için lütfen uygulamanın dökümentasyon sayfasını ziyaret edin.

    BleachBit'i indirmek

    Windows için BleachBit'i uygulamanın indirme sayfasından elde edebilirsiniz.

    "BleachBit installer .exe" linkine tıklayın. İndirme sayfasına yönlendirileceksiniz.

    Birçok internet tarayıcısı, bu dosyayı indirmeye çalışırken emin olup olmadığınızı soracaktır. Internet Explorer 11 kullanıyorsanız, tarayıcı size ekranınızın altında turuncu kenarlara sahip bir kutucuk gösterecektir.

    Birçok tarayıcı için, işleminize devam etmeden önce dosyayı kaydetmeniz iyi bir fikir olacaktır, bu yüzden "Kaydet" butonuna tıklayın. Tarayıcıların birçoğu indirilen dosyaları "Downloads" (İndirilenler) klasörüne atar.

    BleachBit'i yüklemek

    Windows Gezgini penceresini açık tutun ve BleachBit-1.6-setup dosyasına çift tıklayın. Programın yüklenmesine izin verip vermediğiniz sorulacak. "Yes" (Evet) butonuna tıklayın.

    Kurulum dilini seçmenizi isteyen bir pencereyle karşılaşacaksınız. İstediğiniz dili seçin ve "OK" (Tamam) butonuna tıklayın.

    Sonraki pencere size GNU General Public Lisansı'nı gösterecek. Onaylama kutucuğunu seçin ve "Next" (İleri) butonuna tıklayın.

    Bir sonraki aşamada BleachBit'in kişiye özel ayarlarını değiştirebileceğiniz bir pencere göreceksiniz. Ayarları olduğu gibi bırakabilirsiniz. Biz "Desktop" (Masaüstü) seçeneğinin onayını kaldırmanızı tavsiye ediyoruz. "Next" (İleri) butonuna tıklayın.

    BleachBit kurulumdan emin olup olmadığınızı tekrar soracak. "Install" (Yükle) butonuna tıklayın.

    Son olarak BleachBit kurucusu yüklemenin tamamlandığına dair size bir pencere gösterecek. "Next" (İleri) butonuna tıklayın.

    Kurulumun son penceresi size BleachBit'i hemen çalıştırmak için bir seçenek sunacak. Bu seçeneğin işaretini kaldırın. "Finish" (Bitir) butonuna tıklayın.

    BleachBit'i kullanmak

    BleachBit arayüzü

    "Start" (Başlat) menüsüne gidin ve Windows ikonuna tıklayın. Daha sonra menüden BleachBit'i seçin.

    Küçük bir pencere açılacak ve BleachBit'i açmak istediğinizi onaylamanızı isteyecek.

    BleachBit'in ana penceresi açılacak. Daha sonra BleachBit birkaç adet yaygın olarak yüklenen programı saptayacak ve her bir program için özel ayarları gösterecek. BleachBit dört farklı varsayılan ayarla gelir.

    Önayarları kullanmak

    BleachBit, Internet Explorer'ın arkada bıraktığı izleri Internet Explorer önayarlarını kullanarak temizleyebilir. (ancak BleachBit diğer tarayıcıların bıraktığı izleri temizleyemez.) Internet Explorer'ın yanındaki kutucuğu işaretleyin. Çerezlerin, form tarihçesinin, tarayıcı geçmişinin ve geçiçi dosyaların yanında bulunan kutucukların da işaretlendiğine dikkat edin. İsterseniz bu kutucukların işaretini kaldırabilirsiniz. "Clean" (Temizle) butonuna tıklayın.

    BleachBit bu aşamada bazı dosyaları temizleyecek ve size işlem durumuyla alakalı bilgi verecek.

    Bir Klasörü Güvenli Bir Şekilde Silmek

    "File" (Dosya) menüsüne tıklayın ve "Shred Folders" (Klasörleri Parçala) seçeneğini seçin.

    Küçük bir pencere açılacak. Parçalamak (yoketmek) istediğiniz klasörü seçin.

    BleachBit seçtiğiniz klasörleri kalıcı olarak silmek isteyip istemediğinizi soracak. "Delete" (Sil) butonuna tıklayın.

    BleachBit klasörlerin silindiğini gösterecek. BleachBit'in ilk önce klasörün içindeki dosyaları, daha sonra ise klasörün kendisini sildiğine dikkat edin.

    Bir Dosyayı Güvenli Bir Şekilde Silmek

    "File" (Dosya) menüsüne tıklayın ve "Shred Files" (Dosyaları Parçala) seçeneğini seçin.

    Parçalamak istediğiniz dosyaları seçeceğiniz bir pencere açılacak. Parçalamak istediğiniz dosyaları seçin.

    BleachBit seçtiğiniz klasörleri kalıcı olarak silmek isteyip istemediğinizi soracak. "Delete" (Sil) butonuna tıklayın.

    BleachBit'in başka özellikleri de vardır. Bunlardan en kullanışlısı "boş alanı temizle" özelliğidir. Bu özellik, daha önce sildiğiniz dosyaların arkada bıraktığı izleri temizlemeye çalışır. Windows genellikle silinen dosyalardan kalan verilerin tamamını ya da bir bölümünü sürücüdeki mevcut boş alanda bırakır.  “Wipe free space” (Boş alanı temizle) özelliği, boş olduğu varsayılan bu bölümlerin üstünü rastgele verilerle yazar. Sürücünüzün boyutuna bağlı olarak bu işlem oldukça uzun sürebilir.

    Güvenli silme araçlarının limitasyonlarıyla ilgili bir uyarı

    İlk olarak, yukarıdaki tavsiyelerimizi takip ederek sadece bilgisayarınızın kullandığı sürücü üzerindeki dosyaları silebileceğinizi hatırlayın. Yukarıda bahsedilen araçların hiçbiri, başka bir diskteki ya da USB sürücüsündeki, bir "Time Machine"deki, eposta sunucusundaki, cloud'daki ya da bilgisayarınızın başka bir yerindeki yedeklemelerinizi silmez. Bir dosyayı güvenli bir şekilde silmek için, o dosyanın her kopyasının gönderdiğiniz ya da sakladığınız yerden silinmesi gerekir. Ek olarak, bir dosyayı cloud'da sakladığınızda (Dropbox ya da benzer dosya paylaşım servisleri gibi), bu dosyanın güvenli bir şekilde sonsuza dek silineceğinin garantisi yoktur.

    Güvenli silme araçlarının maalesef başka bir limitasyonu daha vardır. Yukarıdaki tavsiyeleri takip ettiyseniz ve dosyalarınızın tüm kopyalarını sildiyseniz bile, silinen dosyaların bazı izlerinin bilgisayarınızda kalmış olması ihtimali vardır. Bunun sebebi dosyaların düzgün bir şekilde silinememesi değil, işletim sisteminin belli bir bölümünün ya da başka bir programın bu dosyaların kayıtlarını kasti olarak saklamasından ötürüdür.

    Bunun gerçekleşmesinin birkaç yolu olabilir, ancak vereceğimiz iki örnek bunun gerçekleşmesi olasılığını anlatmaya yeterli olacaktır. Windows ya da Mac OS kullanan bilgisayarlarda Microsoft Office, dosya silinmiş olsa bile, "Recent Documents" (Son Açılan Dökümanlar) menüsünde bulunan bir dosyanın ismine dair olan referansı saklayabilir. Linux ya da diğer *nix sistemlerinde OpenOffice, Microsoft Office'in tuttuğu kayıt sayısı kadar kaydı saklayabilir ve bir kullanıcının shell (kabuk) tarih kaydı, bu dosyanın ismini içeren komutları aynı dosya güvenli bir şekilde silinmişse bile saklayabilir.

    Bu tür bir probleme ne gibi bir cevap vermeyi bilmek zordur. Bir dosya güvenli bir şekilde silinmişse bile, aynı dosyanın isminin başka bir yerde, belli bir zaman boyunca bilgisayarınızda saklanacağını varsaymanız yararınıza olacaktır. Dosya isimlerinin silindiğinden %100 emin olmak için, sürücünün tamamının üstüne yazmaktan başka bir yol yoktur.

    Eski donanımı ıskartaya çıkartırken yapılacak güvenli silme işlemi

    Eski bir donanımı çöpe atmak ya da eBay'de satmak istiyorsanız, başka birisinin bu donanımdan bir veri kurtaramayacağından emin olmak istersiniz. Araştırmalar bilgisayar sahiplerinin bu işlemi beceremediklerini defalarca göstermiştir — sabit sürücüler genellikle içi hassas bilgilerle dolu bir şekilde tekrar satılır. Bu yüzden, bir bilgisayarı satmadan ya da parçalarını değerlendirmeden önce, bilgisayarın sabit sürücülerinin üstünü anlamsız verilerle yazdığınızdan emin olun. Bilgisayarınızı hemen elden çıkarmıyorsanız bile, eğer ömrünü tamamlamış ya da kullanımda olmayan bir bilgisayarınız varsa, bilgisayarınızı bir köşede ya da dolapta saklamadan önce sürücülerini temizlemek daha güvenli olacaktır. Darik's Boot and Nuke ismindeki uygulama bu amaç için tasarlanmıştır ve internet üzerinde kullanımıyla ilgili birçok rehber bulunmaktadır (Burası gibi).

    Bazı tam disk şifreleme yazılımlarının master key'i (ana anahtar) yoketme özelliği vardır ve bu özelliği kullanmak sürücünün şifrelenmiş içeriklerini okunamaz hale getirir. Anahtar küçücük bir veri olduğundan ve anında yokedilebileceğinden, bu yöntem Darik's Boot and Nuke gibi büyük sürücülerde kullanması oldukça zaman alan yazılımlara karşı iyi bir alternatif sunar. Ancak, bu seçenek sadece sabit sürücünüz sürekli şifrelenmişse uygulanabilir. Önceden tam disk şifrelemesi kullanmamışsanız, sürücünüzdeki verilerden kurtulmak için bu verilerin üstüne yazmanız gerekir.

    CD-ROM'ları ıskartaya çıkarmak

    Konu CD-ROM'lardaki veriyi silmeye geldiğinde, CD-ROM'lara kağıt muamelesi yapın — onları parçalayın. CD-ROM'ları da parçalayan ucuz parçayıcıları (ya da kağıt öğütücülerini) piyasada bulmak mümkün. Bir CD-ROM'un içinde hassas bilgiler olmadığından emin değilseniz, bu CD-ROM'ları kesinlikle çöpe atmayın.

    Kalı hal diskleri (SSD), USB flask sürücüleri ve SD kartlarındaki verileri güvenli bir şekilde silme

    SSD'ler, USB flash sürücüleri ve SD kartların çalışma şekilleri, bu cihazların içindeki tekil dosyaları ve boş alanı silmeyi imkansızlaştırmasa da oldukça zorlaştırır. Bunun sonucunda kendinizi korumanın en iyi yolu şifrelemedir — bu yolla dosyanız hala sürücüde olsa bile, sürücünüzü ele geçiren biri dosyalarınızı okuyamaz ve dosyalarınızın şifresini çözmeniz için sizi zorlayamaz. Şu an için, bir SSD'deki verinizi kesinlikle silebilecek iyi bir genel yöntem sunmamız mümkün değil. Eğer SSD'lerdeki verilerin silinmesinin neden bu kadar zor olduğunu öğrenmek istiyorsanız, okumaya devam edin.

    Yukarıda belirttiğimiz gibi, SSD'ler ve USB flash sürücüleri wear leveling (bu terimin Türkçe'de bir karşılığı yok, ancak "yıpranma dengelemesi" şeklinde çevrilebilir) denen bir teknik kullanırlar. Yüksek seviyelerde wear leveling şu şekilde çalışır: Her sürücüdeki boşluk, bir kitaptaki sayfalar gibi bloklara ayrılmıştır. Bir dosya sürücüye yazıldığında, bu dosya belli bir bloğa ya da bloklar grubuna (sayfalara) atanır. Bu dosyanın üstüne yazmak istiyorsanız, tek yapmanız gereken sürücüye bu blokların üstüne yazmasını emretmenizdir. Ancak SSD'lerde ve USB sürücülerinde, aynı bloğu silmek ve yeniden yazmak sürücüyü yıpratabilir. Aynı blok sınırlı sayılarda silinebilir veya yeniden yazılabilir ve bu sınır aşıldığında blok çalışmayı bırakır (bir kalemle bir kağıda sürekli yazar ve silerseniz, kağıt en sonunda yırtılır ve işlevini yitirir). Bunun olmasını engellemek için, SSD'ler ve USB sürücüleri her bloğun silinme ve yeniden yazılma sayılarını eşitlemeye çalışarak , bu sürücülerin olabildiğince uzun süre çalışmalarını sağlar (wear leveling, "yıpranma dengelemesi" terimi buradan gelir). Bir yan etki olarak, bazen bir dosyanın ilk saklandığı bloğu silmek ve yazmak yerine, sürücü o bloğu yalnız bırakır, geçersiz olarak işaretler ve modifiye edilmiş dosyayı başka bir bloğa yazar. Bu kitaptaki sayfayı değiştirmeden bırakmaya, modifiye edilmiş dosyayı başka bir sayfaya yazmaya ve daha sonra sadece kitabın dizinini değiştirerek dizinin yeni bir sayfayı göstermesine benzer. Tüm bunlar sürücünün elektroniklerinin düşük seviyesinde gerçekleşir, bu yüzden işletim sistemi bunun farkına bile varmaz. Bu yüzden, bir dosyanın üstüne yazmayı deneseniz bile, sürücünüzün bu işlemi yapacağının bir garantisi yoktur. İşte bu yüzden SSD'leri güvenli bir şekilde silmek çok daha zordur.

     

    Son güncelleme: 
    2015-03-04
  • Verilerinizi Güvende Tutmak

    Verilerinizin başkaları tarafından ele geçirilmesini engellemenin en büyük zorluklarından biri, depoladığınız ya da taşıdığınız bu verilerin boyutunun büyüklüğü ve bu verilerin sizden kolaylıkla çalınabileceğidir. Birçoğumuz iletişim kurduğumuz kişilerin tarihçesini, haberleşmelerimizi ve dizüstü bilgisayarımızda, hatta cep telefonlarımızda üzerinde çalıştığımız dökümanları yanımızda taşıyoruz. Bu veri, onlarca, hatta binlerce insan hakkında gizli bilgiler içeriyor. Bir telefon ya da bir dizüstü bilgisayar saniyeler içinde kopyalanabilir.

    Amerika Birleşik Devletleri, sınırlarında verilere el koyan ve bu verileri kopyalan ülkelerden sadece biridir. Verileriniz, polis barikatlarındayken elinizden alınabilir, sokaktayken kapılabilir, evinizdeyken çalınabilir.

    Haberleşmelerinizi şifreleme kullanarak güvende tuttuğunuz gibi, verilerinizi fiziksel anlamda çalan insanların bu verilere erişimini de zorlaştırabilirsiniz. Bilgisayarlar ve cep telefonları, parolalar, PIN ya da el hareketleri (gestures) ile kilitlenebilir, ancak bu kilitler, cihazının ele geçirilmesi durumunda verilerinizi korumaz. Verileriniz bu cihazların içinde okunabilir bir durumda saklandığı için, bu tarz kilitleri geçmek nispeten kolaydır. Bir saldırganın tüm yapması gereken, cihazın hafızasına doğrudan erişmektir. Daha sonra saldırgan bu veriyi parolanız olmadan inceleyebilir ya da kopyalayabilir.

    Eğer şifreleme kullanırsanız, düşmanınızın şifreyi çözmesi için sadece cihazınıza değil, parolanıza da sahip olması gerekir. Bu işlemin kestirme bir yolu yoktur.

    Birkaç klasör yerine, verilerinizin tamamını şifrelemek hem daha güvenli, hem de daha kolaydır. Bilgisayarların ve akıllı telefonların çoğu, tam disk şifreleme özelliğini bir opsiyon olarak sunar. Android bu özelliği "Güvenlik", iPhone ve iPad gibi Apple markalı ürünler ise "Veri Koruması" seçeneği altında bu özelliği sunar ve bir parola ayarlamanız takdirde bu seçeneği aktifleştirir. Windows Pro kullanan bilgisayarlarda ise bu özellik "BitLocker" olarak bilinir. 

    "BitLocker" kod dış yorumcular tam olarak nasıl güvenli bilmek için zor olduğu anlamına gelir özel kapalı ve. "BitLocker" kullanarak Microsoft gizli güvenlik olmadan güvenli depolama sistemi sağlar güveniyorum gerektirir. Zaten Windows kullanıyorsanız eğer Öte yandan, zaten aynı ölçüde Microsoft'u güveniyoruz. Eğer biliyorsanız veya Windows veya "BitLocker" ya bir arka kapı yarar olabilir saldırganların tür gözetimi konusunda endişeleriniz varsa, bu tür GNU / Linux veya BSD, özellikle versiyonu olarak alternatif açık kaynak kodlu işletim sistemi düşünebilirsiniz o güvenlik saldırılarından gibi kuyrukları ya da Qubes OS karşı sertleştirilmiş edilmiştir.

    Apple, FileVault'la birlikte macOS üzerinde tam disk şifreleme özelliği sunar. Linux dağıtımlarında bu özellik genellikle sisteminizi kurarkensize önerilir. Bu rehber güncellendiğinde, Windows sürümleri için BitLocker dışında önerebileceğimiz başka bir tam disk şifreleme uygulaması bulunmamaktadır.

    Cihazınız bu özelliğe ne derse desin, şifrelemeniz sadece kullandığınız parola kadar iyidir. Eğer saldırganınız cihazınızı ele geçirmişse, saldırganın parolanızı kırması için sınırsız vakti var demektir. Adli yazılımlar saniyede milyonlarca parola tahmini yapabilir. Bu, 4 haneli bir parolanın verilerinizi uzun bir süre koruyamayacağı anlamına gelir. Uzun bir parola bile saldırganınızı yalnızca yavaşlatır. Bu tarz durumlarda işinize yarayabilecek, çok güçlü bir parola en az 15 karaktere sahip olmalıdır.

    Gerçekçi olursak, birçoğumuz bu uzunluktaki bir parolayı bilgisayarlarımıza ve taşınabilir cihazlarımıza girmeyi öğrenmeyecek ve girmeyecek. Bu yüzden şifreleme her ne kadar sıradan erişimi engellemede yardımcı olsa da, gerçek anlamda gizli kalması gereken verilerinize olan fiziksel erişimi engellemek amacıyla, bu verilerinizi gizli bir yerde saklamalı ya da daha güvenli bir bilgisayar içinde saklı tutmalısınız.

    Güvenli Bir Bilgisayar Yaratın

    Güvenli bir ortamı muhafaza etmek oldukça zor bir iştir. En iyi ihtimalle, şifrelerinizi, alışkanlıklarınızı ve ana bilgisayarınız ya da cihazınız üzerinde kullandığınız yazılımları değiştirmek zorunda kalırsınız. En kötü ihtimalle ise, sürekli gizli bilgiler sızdırıp sızdırmadığınızı ya da güvenli olmayan yöntemler kullandığınızı düşünür durursunuz. Bazı problemlerin çözümünü biliyor olsanız bile, bu çözümler sizin kontorlünüzde olmayabilir.

    Değerli verilerinizi ve haberleşmelerinizi daha güvenli olan bir bilgisayarla kordon altına almak, düşünmeniz gereken bir stratejidir. Bu bilgisayarı ara sıra kullanın ve kullandığınızda bilgisayar üzerinde gerçekleştirdiğiniz işlemleri bilinçli olarak gerçekleştirin. Dosya ekleri açmak istiyorsanız ya da güvenli olmayan bir yazılım kullanmak istiyorsanız, bu işlemleri başka bir bilgisayar üzerinde gerçekleştirin.

    Güvenli bir bilgisayar kuruyorsanız, bu bilgisayarı güvenli yapmak için ne gibi ek adımlar atabilirsiniz?

    Cihazınızı fiziksel anlamda daha güvende olacağı bir yerde tutabilirsiniz. Kilitleyebileceğiniz bir dolap bu tarz yerlere bir örnektir, çünkü dolabınızın kilidi kırıldığı takdirde, cihazınız üzerinde oynama yapılıp yapılmadığını tahmin edebilirsiniz.

    Gizliliği ve güvenliği ön planda tutan Tails tarzı bir işletim sistemi kullanabilirsiniz. Günlük iş rutininizde açık kaynak kodlu bir işletim sistemi kullanamayabilirsiniz (ya da kullanmak istemeyebilirsiniz), ancak özel epostalarınızı ya da anlık mesajlaşmalarınızı saklamak, düzenlemek ya da yazmak istiyorsanız, Tails bu ihtiyaçlarınızı karşılayacaktır, çünkü yüksek güvenlik ayarları Tails ile birlikte varsayılan olarak gelir.

    Ek, güvenli bir bilgisayar sandığınız kadar pahalı bir opsiyon olmayabilir. Nadiren kıllanılan, yalnızca birkaç program çalıştıran bir bilgisayar hızlı ya da yeni olmak zorunda değildir. Modern bir dizüstü bilgisayar ya da telefon için harcayacağınız paranın çok azıyla kendinize eski bir netbook alabilirsiniz. Tails gibi güvenlik yazılımları eski bilgisayarlarda daha iyi çalışabileceğinden, eski bilgisayarlar, yeni bilgisayarlara oranla daha avantajlıdır.

    Gizli verilerinizin asıl kopyasını saklamak için güvenli bilgisayarınızı kullanabilirsiniz. Özel verilerinizi kordon altına alma konusunda güvenli bir bilgisayar faydalı olabilir, ancak bu yöntemin getireceği ek riskleri de hesaba katmalısınız. En çok değer verdiğiniz verileri sadece bir bilgisayarda saklarsanız, bu bilgisayarınız bariz bir hedef haline gelebilir. Bilgisayarınızı iyice saklayın, sakladığınız yerin neresi olduğunu kimseye söylemeyin ve bilgisayarınızın sürücüsünü güçlü bir parola kullanarak şifrelemeyi ihmal etmeyin. Bu yolla eğer bilgisayarınız çalınsa bile, verilerinizin parolanız olmadan okunamayacağından emin olursunuz.

    Bir başka risk ise, bu bilgisayarınızın hasar görmesi durumunda verilerinizin tek kopyasının kaybedileceği tehlikesidir.

    Eğer düşmanınız, verilerinizi kaybetmenizden yararlanacaksa, sakladığınız yer ne kadar güvenli olursa olsun, verilerinizi tek bir yerde saklamayın. Şifrelenmiş bir kopya yaratın ve bu kopyayı başka bir yerde saklayın.

    Internet saldırılarına ve çevrimiçi gözetime karşı korunmanın en iyi yolu, sürpriz olmayan bir şekilde, internete hiçbir şekilde bağlanmamaktır. Güvenli olan bilgisayarınızın hiçbir zaman yerel bir ağa ya da WiFi'a bağlanmadığından emin olabilirsiniz ve bilgisayarınıza yalnızca fiziksel medya (DVD ya da USB bellekler) aracılığıyla dosya kopyalayabilirsiniz. Ağ güvenliğinde bu yöntem, bilgisayar ve dünyanın geri kalanı arasında "hava boşluğuna" sahip olma olarak bilinir. Birçok kişi bu yönteme başvurmaz, ancak nadiren kullandığınız ve kaybetmeyi kesinlikle istemediğiniz verileri bu şekilde saklayabilirsiniz. Sadece önemli mesajlarınız için ("Diğer şifreleme anahtarlarım artık güvenli değil" gibi) kullandığınız şifreleme anahtarı, bir parola listesi veya bir başka kişinin size emanet ettiği dosyalar bu tür verilere örnektir. Birçok durumda tam bir bilgisayar kullanmak yerine, gizli bir depolama cihazı kullanmayı tercih edebilirsiniz. Şifrelenmiş ve güvenli bir şekilde gizli tutulan bir USB belleği, muhtemelen internete bağlı olmayan tam bir bilgisayar kadar faydalıdır (ya da faydasızdır).

    Eğer güvenli cihazınızı kullanarak internete bağlanırsanız, sürekli kullandığınız internet hesaplarına bağlanmamayı ya da kullanmamayı tercih edebilirsiniz. Haberleşmeleriniz için kullanacağınız ayrı web ve eposta hesaplarınızı bu bilgisayarla yaratın ve IP adresinizi bu servislerden gizli tutmak için Tor kullanın. Eğer bir kişi kötü amaçlı yazılım kullanarak özel olarak kimliğinizi hedef alıyorsa, ya da haberleşmelerinizi engelliyorsa, farklı hesaplar ve Tor kullanmak kimliğiniz ve kullandığınız bilgisayar arasındaki bağlantıyı kırmakta size yardımcı olur.

    Güvenli bir bilgisayar fikrinin bir diğer varyasyonu da güvenli olmayan bir bilgisayara sahip olmaktır: yalnızca tehlikeli bölgelere gittiğinizde ya da riskli bir işlem gerçekleştirmeniz gerektiğinde kullanacağınız bir cihaz. Örnek vermek gerekirse, birçok gazeteci ve aktivist seyahat ederken yanlarında minimal bir netbook taşırlar. Bu bilgisayar bu kişilerin önemli dökümanlarını, kişi listelerini ya da eposta bilgilerini saklamaz, bu yüzden bilgisayarın çalınması veya taranması durumunda çok bir şey kaybedilmez. Aynı stratejiyi cep telefonları için de uygulayabilirsiniz. Genellikle bir akıllı telefon kullanıyorsanız, seyahat ettiğinizde ya da özel haberleşmeleriniz için ucuz bir kullan-at telefon kullanmayı düşünebilirsiniz.

    Son güncelleme: 
    2016-12-01
  • ABD Sınırından Geçerken Göz Önünde Bulundurulması Gerekenler

    Yakın zamanda Amerika Birleşik Devletleri sınırından geçerek ülkeye giriş yapmayı mı planlıyorsunuz? Devletin ülkeye girecek olan şeylerin kontrolünü sağlamak için kullandıkları geleneksel gücün bir parçası olarak, herhangi bir arama emrine ihtiyaç duymaksınız sınırdaki her yolcuyu—uluslararası havaalanlarına iniş yapanlar da dahil—arama hakkı olduğunu biliyor muydunuz? (Her ne kadar benzer yasal gerekçeler kullanılarak ABD'den ayrılan yolcuların aranması mümkün olsa da, ülkeden ayrılanların rutin bir şekilde aranması söz konusu değildir.)

    Bu konunun daha detaylı bir incelemesi için EFF'in Defending Privacy at the US Border rehberine göz atın.

    Bu sırada, ABD sınırını geçerken aklınızda bulundurmanız gereken bazı ipuçları:

    • Cihazlarınızı yedeklediniz mi? Eğer bir ya da birden çok cihazınıza el konulursa bunun büyük yardımını görebilirsiniz. Bunun için bir çevrimiçi yedekleme servisini veya taşınabilir belleği kullanabilirsiniz, ancak laptopunuzu ve taşınabilir belleğinizi aynı anda yanınızda taşımamanızı tavsiye ederiz.

    • Yanınızda çok fazla veri taşımanız gerekiyor mu? Sınırdan geçerken yanınızda getireceğiniz veriyi mümkün olduğunca minimum seviyeye indirmenizi tavsiye ederiz. "Temiz" bir laptop ile yolculuk etmeyi gözden geçirin ve dosyaları çöp kutusuna atmanın onları tamamen silmediğini unutmayın. Dosyalarınızı güvenli bir şekilde sildiğinize emin olun.

    • Cihazlarınız şifreli mi? Cihazlarınızın tümünde (laptoplar, cep telefonları vs.) tam disk şifreleme yapmanızı ve güvenli anahtar parolaları seçmenizi öneriyoruz. Eğer bir sınır görevlisi anahtar parolanızı sorarsa cevap vermek zorunda değilsiniz. Yalnızca bir yargıç sizi buna cevap vermeye zorlayabilir. Ancak cevap vermeyi reddetmenin bazı sonuçları olabilir: ülke vatandaşı olmayanların ülkeye girişlerine izin verilmeyebilir; ülke vatandaşı olanların ise sınır karakolu ne yapacağına karar verene kadar sınırda tutulması söz konusu olabilir, ki yapabilecekleri arasında bilgisayarınıza, telefonunuza, kameranıza, USB belleklerinize vb. el konulması da olabilir.

    • Yeni bir ülkeye giriş yaptığınızda, geçici bir telefon almayı ve SIM kartınızı ona taşımayı ya da yeni bir numara almayı düşünün. Bu telefon sizin normal telefonunuzdan çok daha az veri taşıyacaktır.

    • Bir sınır görevlisiyle muhatap olduğunuzda, şu üç şeyi aklınızdan çıkarmayın: Nazik olun, yalan söylemeyin, ve görevli arama yaparken fiziksel müdahalede bulunmayın.

    Son güncelleme: 
    2014-10-18
Next:
JavaScript license information