Playlist
  • የመስመር ላይ ደህንነትን በተመለከተ ልምድ አለዎት?

    ራስዎን ከመስመር ስለላ እና ጥቃት የመከላከል ብቃትን የማጎልበቻ መመሪያ

    እንኳን ደስ አለዎት! የመስመር ላይ ግንኙነትዎን ደህንነቱ የተሻለ ለማድረግ የመጀመሪያውን እርምጃ ወስደዋል። አሁን የላቀ ደረጃ ለመድረስ ይፈልጋሉን? ይህን የዲጂታል ዝርዝር በመከተል ግብዎን መምታት ይችላሉ። በዚህ መሰረት ስጋትዎ ምን እንደሆነ የሚያውቁበትን መገዶች ይማራሉ። በመስመር ላይ ከማን ጋር እየተነጋገሩ እያሉ እንደሆነ ማረጋገጫ ይኖርዎታል፤ በተጨማሪም እስካሁን የማያውቋቸውን አዳዲስ መርጃ መሳሪያዎችንም ከእውቀት ማህደርዎ ያኖራሉ።

  • የስጋት ሞዴል መግቢያ

    የመስመር ላይ ደህንነትን ለመጠበቅ የሚያስችል ብቸኛ እና አንድ አማራጭ የለም። የዲጂታል ደህንነት የትኛውን መሣሪያ ይጠቀማሉ ከሚለው ይልቅ ሊያጋጥመኝ የሚችሉት ስጋቶች ምን እንደኾኑ መረዳት እና እነዚህ ስጋቶችን ለመከላከል ልወስዳቸው የምችላቸው እርምጃዎችስ ምንድን ናቸው የሚል መኾን ይኖርበታል። ደህንነትዎን በደንብ ለማረጋገጥ የትኛውን መረጃዎን መጠበቅ እንዳለብዎት እና ከማን ይህን መረጃ መከላከል እንዳለብዎት ማወቅ አስፈላጊ ነው። የዲጂታል ደህንነት ስጋቶች ከቦታ ቦታ፣ ከሥራ ባልደረባዎት እና ከሚሠሩት ሞያ ዓይነት አንጻር ሊለያይ ይችላል። በመኾኑም የመፍትሄ እርምጃዎች ከመውሰድዎ በፊት ለእርስዎ ተመጣጣኝ የኾነ ስጋትዎን የመገምገሚያ ሞዴል ያስፈልግዎታል።

    የስጋትዎን ኹኔታ በሚገመግሙበት ወቅት በሚከተሉት አምስት ጥያቄዎች ራስዎን መመዘን ይኖርብዎታል፦ Anchor link

    1. ምንድን ነው መከላከል የምፈልገው?
    2. ከማን ነው መከላከል የምፈልገው?
    3. መከላከል ምን ያህል አስፈላጊ ነው?
    4. ይሄንን መከላከል ባልችል ሊደርስብኝ የሚችለው አደጋ መጠኑ ምን ያህል ነው?
    5. ሊደርስብኝ ከሚችል አደጋ ራሴን ለመከላከል ምን ያህል ርቀት ለመሄድ ፈቃደኛ ነኝ?

    ስለመጀመሪያው ጥያቄ በምንነጋገርበት ወቅት በአብዛኛው ጊዜ የምናስበው ስላካበትናቸው እሴቶች ወይም ከጥቃት ልንከላከላቸው ስለሚገቡን የዲጅታል ይዞታዎቻችን ነው። የዲጅታል ይዞታ ወይም እሴት የምንለው ዋጋ የምንሰጠውን እና ከአደጋ ልንከላከለው የምንፈልገውን ንብረታችንን ነው። ስለ ዲጂታል ደህንነት በምንነጋገርበት ወቅት እሴት ወይም ንብረት የምለው ነገር መረጃን እንደኾነ መታወቅ ይኖርበታል። ለምሳሌ የኢሜል ምልልስዎ፣ የአድራሻ ዝርዝርዎ፣ የፈጣን መልዕክት ልውውጥዎ እና የተለያዩ ሰነድዎ በሙሉ ንብረትዎት ናቸው። በተጨማሪም ኮምፒውተርዎ፣ ስልክዎ እና የመሳሰሉትም ንብረትዎት ናቸው።

    የውሂቦትን/የዳታዎችትን ዝርዝር፣ የት እንደተቀመጠ፣ ማን መጠቀም እንደሚችል እና ሌሎች እንዳይጠቀሙት የሚከለክላቸው ምን እንደኾነ ይጻፉ።

    ሁለተኛውን ጥያቄ ማለትም “ከማን ነው መከላከል የምፈልገው” የሚለውን ለመመለስ የእርስዎ እና የመረጃዎ አጥቂ ማን ሊኾን እንደሚችል ወይም የጥቃት ምንጭዎ ከየት እንደኾነ መረዳት አስፈላጊ ነው። የጥቃት ምንጭ በእሴት ወይም በእሴቶች ላይ ማንኛውንም ዓይነት ጥቃት ሊሰነዝር የሚችል ግለሰብ ወይም የተደራጀ አካል ነው። ለምሳሌ የመንግሥት አካል፣ መዝባሪዎች፣ ወይም የመስሪያ ቤት አለቃዎ አጥቂዎ ሊኾኑ ይችላሉ።

    የእርስዎን ውሂብ ወይም የግንኙነት መረጃዎን ማግኘት የሚፈልግ ማን ሊኾን እንደሚችል ጥርጣሬ ውስጥ በማስገባት ዝርዝር ያውጡ። እነርሱም ግለሰቦች፣ የመንግስት አካላት ወይም ተቋማት ሊኾኑ ይችላሉ ።

    ስጋት እንደ እሴት ወይም ንብረት በሚቆጥሩት መረጃዎ ላይ ሊከሰት የሚችል አደጋ ነው። አጥቂዎ በመረጃዎ ላይ ጉዳት ወይም አደጋ ሊያደርስ የሚችልባቸው በርካታ መንገዶች አሉ። ለምሳሌ ግንኙነትዎ በኔትወርክ በሚተላለፍበት ወቅት አጥቂዎ የግንኙነትዎን ይዘት ሊያዳምጥ ወይም ሊያነብ፤ ወይም የግል ውሂብዎን ሊሰረዝ ወይም ሊያበላሽ ይችላል። በተጨማሪም የራስዎን ሰነድ ጥቅም ላይ ማዋል እንዳይችሉ ሊያደርግ ይችላል።

    አጥቂዎች የሚያደርሱት ጥቃት የተለያየ እንደኾነ ሁሉ ጥቃት ለመሰንዘር የሚነሱበት አላማም እንዲሁ የተለያየ ነው። ለምሳሌ ፖሊስ ወይም የተለያዩ የሕግ አስፈጻሚ አካላት የፈጸሙትን የሰብዓዊ መብት ጥሰት የሚያሳይ ቪዲዮ ቢኖርዎት መንግስት የእዚህን ቪዲዮ ስርጭት ለመቀነስ በማሰብ ቪዲዮውን ለማጥፋት ወይም ተደራሽነቱን ለመቀነስ ሊሞክር ይችላል። በሌላ በኩል ደግሞ ፖለቲካዊ ባላንጣዎች እንዲህ ዓይነቱን ድብቅ መረጃ ያለ እርስዎ ዕውቀት በእጃቸው ማስገባት እና ማተም ይፈልጋሉ።

    በመኾኑም አጥቂዎ በግል ውሂብዎ ማድረግ የሚፈልገው ምን ሊኾን እንደሚችል ይዘርዝሩ።

    በተጨማሪም የአጥቂዎን ጥቃት የመሰንዘር አቅም እና ችሎታን ከግንዛቤ ውስጥ ማስገባት አስረላጊ ነው። ለምሳሌ እንደ ኢትዮ ቴሌኮም ያሉ የተንቀሳቃሽ ስልክ አገልግሎት ሰጪዎች የስልክዎ መዝገብዎችን ሙሉ በሙሉ ማየት ስለሚችሉ ይህንን ውሂብ እርስዎን ለመጉዳት ሊጠቀሙበት ይችላሉ። ክፍት የኾኑ የWi-Fi ኔትወርኮችን በሚጠቀሙበት ወቅት መዝባሪዎች ያልተመሰጠሩ ግንኙነትዎትን ሊያገኙ ይችላሉ። መንግታትም ይህን ማድረግ የሚያስችል የተሻለ አቅም ሊኖራቸው ይችላል።

    በመጨረሻም ከግምት ውስጥ ሊያስገቡት የሚገባው ጉዳይ ሪስክ ወይም አደጋው የመከሰቱ አዝማሚያ ነው። አደጋው የመከሰቱ አዝማሚያ ወይም ሪስክ ማለት በአንድ እሴት ወይም ንብረት ላይ ሊደርሱ የሚችሉት ስጋቶች ምን ያህል የመፈጸም አዝማሚያ አላቸው ማለት ነው። ይህም ከአቅም ጋር ጎን ለጎን አብሮ የሚሄድ ነው። ምንም እንኳን የተንቀሳቃሽ ስልክ አገልግሎት ሰጪዎች የእርስዎን ውሂብ ሙሉ በሙሉ የማግኘት አቅም ቢኖራቸውም የእርስዎን መልካም ስም ለማጉደፍ ኾን ብለው የግል ውሂብዎን በአደባባይ ላይ የመለጠፍ አዝማሚያቸው አናሳ ነው። ነገር ግን ይህ በኢትዮጵያ ኹኔታ ላይሰራ ይችላል።

    በስጋት እና በአደጋው የመከሰቱ አዝማሚያ መካከል ያለውን ልዩነት ማወቅ ተገቢ ነው። ስጋት ሊከሰት የሚችለው ጉዳት ሲኾን አደጋው የመከሰቱ አዝማሚያ ወይም ሪስክ የሚባለው ደግሞ ይህ ስጋት ሊከሰት የሚችልበት አዝማሚያ ወይም የመኾን ዕድል ነው። ለምሳሌ መኖርያ ቤትዎ ሊደረመስ ይችላል የሚል ስጋት ሊኖርዎ ይህ ስጋት ግን በአፋር ሊከሰት የሚችልበት አዝማሚያ ወይም የመኾን ዕድል ከአዲስ አበባ በጣም ከፍ ያለ ነው።

    አደጋው የመከሰቱ አዝማሚያ ወይም የመኾን ዕድል ትንተናን ማካሄድ ግለሰባዊ እና በግለሰቡ አመለካከት የተቃኘ ሂደት ነው። ሁሉም ሰው ተመሳሳይ ስጋትን የሚያይበት እና ቅድሚያ የሚሰጥበት መንገድ ተመሳሳይ አይደለም። በርካታ ሰዎች የተወሰኑ ስጋቶች የመከሰት አዝማሚያቸው ምንም ይሁን ምን ለመጋፈጥ ፈቃደኛ አይደሉም። ምክኒያቱም የስጋቱ መኖር ብቻ ከሚያስፈልጋቸው ዋጋ ጋር ሲወዳደር ሚዛን አይደፋም ብለው ስለሚያምኑ ነው። በሌላ አጋጣሚ ደግሞ ግለሰቦች የአደጋው የመከሰት እድሉ ከፍተኛ ቢኾንም እንኳን ስጋቱን እንደ ችግር አያዩትም።

    ለምሳሌ በወታደራዊ ስርዓት አውድ አንድ ንብረት ወይም እሴት በጠላት እጅ ከሚወድቅ እሴቱን መደምሰስ ወይም ማጥፋት የተሻለ አማራጭ ሊኾን ይችላል። ከዚህ በተቃራኒው በብዙ ሲቪላዊያን አውድ ደግሞ አንዳንድ እንደ ኢሜል ያሉ አገልግሎቶች ሚስጥራዊ ባይኾኑም እንኳ መኖራቸው በጣም አስፈላጊ ነው።

    አሁን የስጋት ሞዴልን በተግባር እንለማመድ Anchor link

    ቤትዎን እና በቤትዎ የሚገኘውን ንብረት ደህንነት ለማረጋገጥ ከፈለጉ የሚከተሉትን ጥያቄዎች ማንሳት ይኖርብዎታል፦

    • በሬን መቆለፍ ይኖርብኛል?
    • ምን ዓይነት ቁልፎች መግዛት ወይም ማስገጠም ይኖርብኛል?
    • እጅግ ከፍ ያለ የደህንነት ስርዓት ያስፈልገኛል?
    • በዚህ አውድ ውስጥ ንብረቴ ምንድን ነው?
      • የቤቴ ግላዊነት
      • በቤቴ የሚገኙ ቁሳቁሶች
    • ስጋቱ ምንድን ነው?
      • ሰርጎ ገብ እንዳይገባ ነው
    • ሰርጎ ገብ ቤቴ የመገባቱ ትክክለኛ አዝማሚያ ምን ያህል ነው? ሊከሰት ይችላልን?

    እነኚህን ጥያቄዎች እራስዎን ከጠየቁ በኋላ ምን ዓይነት እርምጃ መውሰድ እንዳለብዎት መመዘን ይችላሉ። ንብረትዎ እጅግ ውድ ከኾነ እና ሰርጎ ገቦች ቤትዎ የመግባት ዕድላቸው አነስተኛ ከኾነ ውድ ቁልፍ ለመግዛት ወጪ ማውጣት ተገቢ ነው ብለው ላያስቡ ይችላሉ። በሌላ በኩል ደግሞ ሰርጎ ገቦች ቤትዎ የመግባት እድላቸው ከፍ ያለ ከኾነ በገበያ ላይ አሉ የሚባሉትን ቁልፎች መግዛት እና ምን አልባትም አሉ የሚባሉ የደህንነት ስርዓቶችን መዘርጋት ይፈልጉ ይኾናል።

    Last reviewed: 
    2015-01-12
    This page was translated from English. The English version may be more up-to-date.
  • መሣሪያዎችን መምረጥ

    ሁሉም ዓይነት የዲጂታል መሳሪያዎች ሀርድዌሮች ይኹኑ ሶፍትዌሮች ደህንነታቸው የተጠበቀ መኾን አለባቸው። ይህ ማለት ከስለላ ሊከላከል እና በሌሎች ሰዎች ቁጥጥር ስር መዋል የለበትም ማለት ነው። የሚያሳዝነው ግን ያለንበት ኹኔታ እንደዚህ አይደለም። ለበርካታ የዲጂታል እንቅስቃሴዎች ለእያንዳንዱ መሣሪያ ወይም ሶፍትዌር የደህንነት ጥበቃ አገልግሎት የሚሰጥ መሣሪያ ወይም ፕሮግራም ያስፈልጋል። ለምሳሌነት በዚህ መመሪያ ያካተትናቸው እንደ PGP ያሉ ሶፍትዌሮች መልዕክትን ወይም ፋይሎችን ለማመስጠር የምንጠቀምባቸው ናቸው።

    ደህንነታቸው የተጠበቀ የሶፍትዌር እና የሀርድዌር አገልግሎቶችን የሚያቀርቡ ኩባንያዎች እና ድረ ገጾች እጅግ በርካታ ከመኾናቸው አንጻር ለእርሶ ትክክለኛ የኾኑትን መሣሪያዎች እንዴት ይመርጣሉ?

    ደህንነት ሂደት እንጂ በግዢ የሚገኝ አይደለም Anchor link

    አንድ የሚጠቀሙትን ሶፍትዌር ከመቀየርዎ ወይም አዲስ ከመግዛትዎ በፊት ማስታወስ የሚገባዎት የመጀመሪያው ነገር የትኛውም መሣሪያ በሁሉም ኹኔታዎች ውስጥ ከስለላ ሙሉ በሙሉ የኾነ ጥበቃን እንደማይሰጥ ነው። የምስጠራ ሶፍትዌርን መጠቀም ሌሎች ግንኙነትዎትን እንዳያነቡ እና በኮምፒውተርዎ ውስጥ የሚገኙ ሰነዶችን በቀላሉ እንዳያገኙ ያደርጋቸዋል። የዲጂታል ጥቃት የሚሰነዘረው ድክመት ባለባቸው የዲጂታል ደህንነት ልምምዶች ነው። አዲስ ደህንነቱ የተጠበቀ መሣሪያ ሲጠቀሙ ማሰብ ያለብዎት መሳሪያውን በመጠቀሞ እንዴት ሌሎች ባልታሰበ መንገድ የጥቃት ኢላማ ሊያደርግዎት እንደሚችሉ ነው። ለምሳሌ ስልክዎ እንደተጠለፈ የሚጠረጥሩ ከኾነ ደህንነቱ የተረጋገጠ አጭር የጽሑፍ ማስተላለፊያን ተጠቅመው ከወዳጅዎ ጋር ለመነጋገር ቢወስኑ ይህን ፕሮግራም መጠቀምዎ በራሱ አጥቂዎ ላይ ጥርጣሬ ሊያጭር ይችላል?

    በሁለተኛ ደረጃ የስጋት ሞዴልዎን ያስታውሱ። ትልቁ ስጋትዎት የኢንተርኔት አገልግሎት የሌላቸው ተራ እግር በእግር የሚከታተሉ ሰላዮች ከኾኑ ከስለላ ሙሉ በሙሉ የሚከላከል (ኢንሳ የማይሰልለው) እጅግ ውድ የኾነ የማመስጠሪያ ስርዓት ያለው ስልክ መግዛት አይጠበቅብዎትም። በሌላ በኩል ያለብዎት ስጋት የማመስጠሪያ መሳሪያዎችን በመጠቀማቸው ምክንያት ተቃዋሚዎች በየግዜው የሚያስር መንግሥት ከኾነ ቀለል ያሉ የማደናገሪያ ዘዴዎችን ማለትም አስቀድሞ የተዘጋጁ ኮዶችን መጠቀም እና የማመስጠሪያ ሶፍትዌሮችን በላፕቶፕዎ ላይ ስለመጠቀምዎ ምንም ዓይነት መረጃ አለማሳየቱ ተገቢ ነው።

    እነኚህን ሁሉ በማገናዘብ አንድን መሣሪያ ከመግዛትዎ፣ ከማውረድዎ ወይም ከመጠቀምዎ በፊት የሚከተሉት ጥያቄዎች ሊጠይቋቸው የሚገቡ ናቸው።

    ምን ያህል ግልጽ ነው? Anchor link

    ምንም እንኳን የዲጂታል ደህንነት ተግባር ሚስጥርን መጠበቅ ቢኾንም በደህንነት ጥናት ተመራማሪዎች ዘንድ ግልጽነት እና ታማኝነት ደህንነታቸው የተሻለ የኾነ መሣሪያዎችን ለመሥራት በር ይከፍታል ብለው ያምናሉ።

    በዲጂታል ማኅበረሰብ አባላት እንድንጠቀማቸው አስተያየት የተሰጠባቸው አብዛኞቹ ሶፍትዌሮች ነጻ እና ምንጨ ክፍት ናቸው። ይህ ማለት ሶፍትዌሩ እንዴት እንሚሰራ የሚበይነውን ኮድ ሌሎች እንዲመረምሩት፣ እንዲያሻሽሉት እና እንዲያካፍሉት በአደባባይ ይገኛል ማለት ነው። እነኚህ ሶፍትዌሮች እንዴት እንደሚሰሩ ግልጽ በመኾን የመሳሪያዎቹ ፈጣሪዎች በሶፍትዌሩ ላይ ያሉ የደህንነት እንከኖችን እንዲያዩ እና እንዲያሻሽሉት ሌሎች ሰዎችን ይጋብዛሉ።

    ምንጨ ክፍት የኾኑ ሶፍትዌሮች የተሻለ ደህንነት ቢስጡም ሙሉ በሙሉ አያረጋገጡም። የምንጨ ክፍት ሶፍትዌሮች ትልቁ ጥቅማቸው የቴክኖሎጂ ባለሞያ ማኅበረሰብ አባላት ኮዱን በየግዜው ማጣራታቸው ነው። ይህም እንደዚህ ባሉ በትናንሽ ፕሮጀችቶች (በታዋቂ እና ውስብስብ በኾኑት እንኳን) ላይ ማሳካት ሊከብድ ይችላል። አንድ መሳሪያን ለመጠቀም ሲያስቡ የኮዱ ምንጭ የሚገኝ መኾኑን ማየት እና የደህንነቱን ጥራት የሚያረጋግጥ ነጻ የኾነ የደህንነት ኦዲት ያለው መኾን ወይም አለመኾኑን ማየት አለብዎት። ሌሎች ባለሞያዎች እንዲያዩት በጣም በትንሹ አንድ ሶፍትዌር ወይም ሀርድዌር እንዴት እንደሚሰራ እጅግ ጥልቀት ያለው ቴክኒካዊ ማብራሪያ ሊኖረው ይገባል።

    ስለ ጥቅም እና ጉዳቱ ፈጣሪዎቹ ምን ያህል ግልጽ ናቸው? Anchor link

    የትኛውም ሶፍትዌር ወይም ሀርድዌር ሙሉ በሙሉ ደህንነት የለውም። ስለ መሣሪያው ውስንነቶች ታማኝ የኾኑ ፈጣሪዎች ወይም ሻጮች መሣሪያው ለእርስዎ ተገቢ መኾን አለመኾኑን በተመለከተ ጠንካራ ሃሳብ ይሰጥዎታል።

    በጣም አጠቃላይ ስለ መሣሪያው የሚሰጡ እንደ “ሚሊተሪ ግሬድ” ወይም “ኢንሳ ፕሩፍ” ነው የሚሉ አስተያየቶችን አይመኑ። እንደዚህ ዓይነት አስተያየቶች ብዙም ትርጉም የሌላቸው ሲኾን ስለ ፈጣሪዎቹ ከልክ ያለፈ በራስ መተማመን ወይም በስራቸው ላይ ሊያጋጥሙ የሚችሉ እንከኖችን ለማወቅ እንኳን ፈቃድኛ አለመኾናቸውን የሚያሳይ ማስጠንቀቂያ ነው።

    ጥቃት ሰንዛሪዎች ሁልጊዜም በአንድ የደህንነት መሳሪያ ላይ ሊገኝ የሚችል እንከንን ለማግኘት ስለሚታትሩ መሣሪያዎች አዲስ ተጋላጭነቶችን ለመጠገን ሁልጊዜም መዘመን አለባቸው። የመሣሪያው ፈጣሪዎች ይህንን ለማድረግ ፈቃደኛ ካልኾኑ፤ ስማቸው እንዳይጠፋ ፈርተው ወይም የሚያጋጥሙ ችግሮችን ለመጠገን የሚያስችል መሰረተ ልማት ባለመዘርጋታቸው ምክንያት ሊኾን ይችላል፤ ይህ በጣም ከባድ ችግር ነው።

    የወደፊቱን ለመተንበይ አስተቻሪ ቢኾንም የመሳሪያ ሰሪዎች ያለፈ ባህሪያቸውን በማየት ወደፊት ምን ዓይነት ባህሪ ሊያሳዩ እንደሚችሉ ጥሩ አመልካች ነው። የመሣሪያው ድረ ገጽ ከዚህ በፊት ያጋጠሟቸውን ችግሮች የሚዘረዝር እና መደበኛ የማዘመኛ ትይይዞችን እና መረጃዎችን (ለማሳሌ ሶፍትዌሩ በመጨረሻ የዘመነው መቼ እንደኾነ የተለየ መረጃ) የሚሰጡ ከኾነ ለወደፊቱ ይህንን አገልግሎት መስጠታቸውን እንደሚቀጥሉ ሊተማመኑባቸው ይችላሉ።

    የመሣሪያው ፈጣሪዎች ደህንነት የተጠለፈ ቢኾን ምን ይፈጠራል? Anchor link

    የደህንነት መሳሪያ አምራቾች ሶፍትዌር እና ሀርድዌር ሲሰሩ እነርሱም ልክ እንደ እርስዎ ሁሉ ግልጽ የስጋት ሞዴል ሊኖራቸው ይገባል። ምርጦቹ ፈጣሪዎች ከምን ዓይነት ጥቃት ሰንዛሪዎች ሊከላከሏችሁ እንደሚችሉ በጥናት ሰነዳቸው በግልጽ ማስቀመጥ አለባቸው።

    ነገር ግን አምራቾች ሁሉ ማሰብ የማይፈልጉት አንድ ጥቃት ሰንዛሪ አለ። ይህም ራሳቸው አምራቾቹ የተጠለፉ ቢኾንስ ወይም ራሳቸው አምራቾቹ ተጠቃሚዎቻቸውን ለማጥቃት ቢወስኑስ። ለምሳሌ መንግስት ወይም ፍርድ ቤት አንድን ኩባንያ የተጠቃሚዎችን የግል ውሂብ አሳልፎ እንዲሰጥ ወይም መሣሪያቸው የሚሰጠውን ጥበቃ የሚያስወግድ ማሾለኪያ “የጓሮ በር” እንዲፈጥሩ ሊያስገድድ ይችላል። ይህንን ሲያስቡ ፈጣሪዎቹ ያሉበትን የሕግ ስርዓት ከግምት ውስጥ ማስገባት ይኖርብዎታል። ለምሳሌ የስጋትዎ ምንጭ የኢትዮጵያ መንግስት ቢኾን በአሜሪካ የሚገኝ ኩባንያ በኢትዮጵያ ፍርድ ቤት ትእዛዝ ላይገዛ ይችላል። በአሜሪካ ሕግ ግን ይገዛል።

    ፈጣሪው የመንግሥትን ተፅዕኖ መቋቋም ቢችል እንኳ ጥቃት ሰንዛሪው የመሣሪያ አምራቾች ስርዓትን ሰብሮ በመግባት ደምበኞቹ ላይ ጥቃት ሊሰነዝር ይችላል።

    እጅግ ጠንካራ መሣሪያ የሚባሉት እንዲህ ዓይነቱን ጥቃት ለመከላከል ታቅደው የተሰሩ ሲኾኑ ነው። ፈጣሪው ውሂብዎን አላገኝም ብሎ ቃል ከሚገባ ይልቅ ፈጣሪው የግል ውሂቦን አያገኝም ብሎ የሚያረጋገጥልዎት ቋንቋን ይፈልጉ። የግል ውሂብን በተመለከተ የፍርድ ቤት ትእዛዝን በመታገል ጥሩ ዝና ያላቸው ተቋማትን ይፈልጉ።

    መልሰው ከገበያ የተጠሩ መሣሪያዎችን እና የመስመር ላይ ትችቶቾን ይመልከቱ Anchor link

    ምርቶቻቸውን የሚሸጡ ኩባንያዎች እና እጅግ ዘመናዊ የኾኑ ሶፍትዌሮቻቸውን የሚያስተዋውቁ አስተዋዋቂዎች ሊሳሳቱ፣ ሰዎችን ሊያሳስቱ፣ ወይም አንዳንዴ ሊዋሹ ይችላሉ። በመጀመሪያ እጅግ ጠንካራ ደህንነት እንዳለው የተነገረለት ምርት እጅግ ከባድ እንከን እንዳለበት ሊታይ ይችላል። በመኾኑም በሚጠቀሟቸው መሣሪያዎች ዙሪያ የሚወጡ ዜናዎችን በመከታተል ራስዎትን ያዘምኑ።

    ተመሳሳይ መሳሪያዎችን የሚጠቀሙ ሌሎች ሰዎችን ያውቃሉ? Anchor link

    ለአንድ ሰው በአንድ መሣሪያ ዙሪያ ዜናዎችን መከታተል ሊከብድ ይችላል። በመኾኑም ተመሳሳይ ምርት እና አገልግሎቶችን የሚጠቀም የሞያ አጋር ጋር በመነጋገር ምን እየተካሄደ እንደኾነ በመስማት ከጊዜው ጋር አብረው ይሂዱ።

    በዚህ መመሪያ ላይ የተጠቀሱ ምርቶች Anchor link

    በዚህ መመሪያ ላይ የተካተቱት ሶፍትዌሮች እና ሀርድዌሮች ከላይ የተዘረዘሩትን መስፍረቶች እንደሚያሟሉ ለማረጋገጥ ሞክረናል። በተጨማሪም በአሁኑ ጊዜ በዲጂታል ደህንነት መልካም ስም እና ጠንካራ መሠረት ያላቸውን ምርቶች ለመምረጥ በቅን ልቦና ሞክረናል። እነዚህም በአጠቃላይ ስለ አሠራራቸው (ስለ እንከናቸውም ጭምር) ግልጽ የኾኑ፣ ፈጣሪዎቹ እራሳቸው ሊጠለፉ እንደሚችሉ በማወቅ መከላከያ ያላቸው እና በአሁኑ ወቅት በርከት ባሉ የቴክኒካዊ እውቀታቸው ከፍተኛ በኾነ ተጠቃሚዎች በደንብ የተያዙ ናቸው። ይህ መመሪያ በተጻፈበት ወቅት የተለያዩ እንከኖችን የሚመረምር እና ስጋቱን በአደባባይ በቶሎ የሚገልጽ ንቁ የኾነ ዓይን ያለው ታዳሚ እንዳላቸው እናምናለን። እባክዎ ስለ እያንዳንዱ መሣሪያ ደህንነት መርምሮ ነጻ ማረጋገጫ መስጠት የሚያስችል አቅም እንደሌለን ይገንዘቡ። ስለዚህ ስለ እነኚህ ምርቶች ሙሉ የኾነ የደህንነት ማረጋገጫ እና ዋስትና መስጠት አንችልም።

    መግዛት ያለብኝ የትኛውን ስልክ ነው? የትኛውንስ ኮምፒውተር? Anchor link

    ለዲጂታል ደህንነት አሰልጣኞች በብዛት ተደጋግሞ የሚጠየቅ ዋና ጥያቄ “መግዛት ያለብኝ የአንድሮይድ ስልክ ነው ወይስ አይፎን?” ወይም “መጠቀም ያለብኝ ማክ ነው ወይም PC?” ወይስ “የትኛውን ስርዓተ ክወና ልጠቀም?”። ለእነዚህ ጥያቄዎች ቀላል መልስ የለም። አንጻራዊ የሶፍትዌሮች እና የመሣሪያዎች ደህንነት አዳዲስ እንከኖች በተገኙ እና አሮጌ ህጸጾች በተስተካከሉ ቁጥር ሁልግዜም ይቀያየራል። ኩባንያዎች ለእርስዎ የተሻለ የደህንነት አገልግሎት ለማቅረብ እርስ በእርስ ይወዳደራሉ ወይም ደህንነታቸውን ሊያዳክም በሚችል የመንግስት ተፅዕኖ ውስጥ ሊኾኑ ይችላሉ።

    አንዳንድ አጠቃላይ ምክሮች ሁልጊዜም ትክክል ናቸው። አንድ መሣሪያ ወይም ስርዓተ ክወና ሲገዙ ሶፍትዌሮቻቸው የዘመኑ መኾናቸውን ያረጋግጡ። አብዛኛውን ጊዜ ቆየት ያለ ኮድን በመጠቀም በአጥቂዎች ሊሰነዘሩ የሚችሉ የደህንነት ችግሮችን ሶፍትዌሮችን በማዘመን ሊፈቱ ይችላሉ። በተለይ የማይክሮሶፍት ኩባንያ በዊንዶውስ XP እና ቀድመው በነበሩ የዊንዶውስ ሥሪቶች እጅግ ከባድ ለኾኑ የደህንነት ችግሮች እንኳ ምንም ዓይነት ማስተካከያዎች እንደማይቀበል ግልጽ አድርጓል። XPን የሚጠቀሙ ከኾነ ደህንነቱ ከአጥቂዎች የተጠበቀ እንዳልኾነ ማወቅ ይኖርብዎታል። (ይህ ሥሪታቸው ከ10.7.5 በፊት ወይም "ላየን" ለሆኑ OS X መሳሪያዎችም እውነት ነው)።

    Last reviewed: 
    2014-11-04
    ይህ ገጽ ከእንግሊዘኛው ቅጂ የተተረጎመ ነው፡፡ የእንግሊዘኛው ቅጂ ምን አልባት የበለጠ የዘመነ ይሆናል፡፡
  • የቁልፍ ማረጋገጫ ብልሃት

    ምስጠራ በጥንቃቄ ጥቅም ላይ ከዋለ የመስመር ላይ ግንኙነትዎ ወይም የመልዕክት ልውውጥዎ ከእርስዎ እና ግንኙነቱን ከሚያደርጉት ሰው በስተቀር በሌላ አካል እንዳይነበብ ያደርጋል። የዳር እስከ ዳር ምስጠራ ውሂብዎ በሌላ በሦስተኛ አካል እንዳይሰለል ይከላከላል። ነገር ግን ግንኙነቱን እያካሄዱት ያለው ማንነቱን ጠንቅቀው ከማያውቁት ግለሰብ ጋር ከኾነ የዳር እስከ ዳር ምስጠራ ጥቅሙ ውስን ይኾናል። የቁልፍ ማረጋገጫ ጥቅም የሚነሳው እዚህ ብላይ ነው። የአደባባይ ቁልፎችን በማረጋገጥ የእርስዎን እና ከእርስዎ ጋር ግንኙነት የሚያደርገው ግለሰብ ማንነትን እርስ በእርስ በማረጋገጥ ለምታደርጉት ግንኙነት ተጨማሪ የደህንነት ጥበቃን ትፈጥራላችሁ። ይህም ግንኙነቱን እየፈጽሙት ያሉት ከትክክለኛው ግለሰብ ጋር መኾኑን እርግጠኛ እንዲኾኑ ይረዳዎታል።

    የቁልፎች ማረጋገጫ ከዳር እስከ ዳር ምስጠራን የሚጠቀሙ ስርዓቶች ዋንኛ ገጽታ ነው። ከእነዚህም ውስጥ በእንግሊዝኛ ምሕጻረ ቃል PGP እና OTR በመባል የሚታወቁት ተጠቃሾች ናቸው። ሲግናል ላይ, እነርሱ "ደህንነት ቁጥሮች." ተብለን እንጠራለን ቁልፎችን በሚያረጋግጡበት ወቅት በሦስተኛ ወገን የመጠለፍ አደጋን ለማስወገድ ቁልፉ የሚያረጋግጡበት መንገድ ምስጠራን ለመጠቀም ከሚፈልጉበት የግንኙነት መንገድ የተለየ ስርዓትን እንዲጠቀሙ ይመከራል። ይህም ስርዓት ከመስመር ውጪ የኾነ ማረጋገጫ (በእንግሊዝኛው አውት ኦፍ ባንድ ቬሪፊኬሽን) ተብሎ ይጠራል። ለምሳሌ የOTR አሻራዎትን የሚያረጋገጡ ከኾነ የጣት አሻራችሁን አንደኛው ለሌላኛው በኢሜል ልትላላኩ ትችላላችሁ። በዚህ ምሳሌ ላይ ኢሜል ሁለተኛው የግንኙነት መንገድ ነው።

    ከመስመር ውጪ ቁልፎችን ማረጋገጥ Anchor link

    ይህንን ለማድረግ የተለያዩ መንገዶች አሉ። በጥንቃቄ ማቀድ ከተቻለ እና አመቺ ከኾነ ቁልፎችን በአካል ተገናኝቶ ማረጋገጥ ሁነኛው መንገድ ነው። ይሄ በብዛት በቁልፍ ማረጋገጫ ድግሶች እና በሥራ ባልደረባዎች መካከል የሚደረግ ነው።

    ነገር ግን በአካል መግናኘት የማይቻል ከኾነ ግንኙነት የሚያደርጉትን ግለሰብ ቁልፍ ከሚያረጋግጡት የመገናኛ መንገድ የተለየ ሌላ የመገናኛ መንገድን ተጠቅመው ማረጋገጥ ይችላሉ። ለምሳሌ ከኾነ ሰው ጋር የPGP ቁልፎችን ማረጋገጥ የሚፈልጉ ከኾነ ስልክ በመደወል ወይም የOTR አጭር የጽሁፍ መልዕክትን (የኦፍ ዘ ሪከርድ ሜሴጅ) በመጠቀም ቁልፉን ማረጋገጥ ይችላሉ።

    ይህ ከኾነ ዘንዳ ማንኛውንም ዓይነት ፕሮግራም ቢጠቀሙ ሁልጊዜ የእርስዎንም ኾነ የግንኙነት አጋርዎን ቁልፍ ማግኘት ይችላሉ።

    ምንም እንኳ የግንኙነት ቁልፉን የማግኛው መንገድ ከፕሮግራም ፕሮግራም የሚለያይ ቢኾንም የቁልፍ ማረጋገጫው ዘዴ ግን እጅግ በጣም ተቀራራቢ ነው። ይህም የቁልፍ የጣት አሻራዎችን ጮክ ብሎ ማንበብ (በአካል የተገኛኙ ወይም ስልክን የሚጠቀሙ ከኾነ) ወይም የግንኙነት ፕሮግራሞችን የሚጠቀሙ ከኾነ ቀድተው በመለበድ ሊኾን ይችላል። የትኛውንም ዓይነት መንገድ ቢጠቀሙ እያንዳንዳቸው የቁልፉ ሆሄያት እና ቁጥሮች ተመሳሳይ መኾናቸውን ማጣራት አስፈላጊ ነው።

    ከቅርብ ጓደኛችሁ ጋር የቁልፍ ማረጋገጥን በተግባር ተለማመዱ። የቁልፍ ማረጋገጫ በእያንዳንዱ ፕሮግራም ላይ እንዴት እንደሚሠራ ለመማር የየፕሮግራሙን መመሪያ ተመልከቱ።

    Last reviewed: 
    2015-02-10
    ይህ ገጽ ከእንግሊዘኛው ቅጂ የተተረጎመ ነው፡፡ የእንግሊዘኛው ቅጂ ምን አልባት የበለጠ የዘመነ ይሆናል፡፡
  • የአደባባይ ቁልፍ ስነ መሰውር እና PGP መግቢያ

    በእንግሊዘኛው ምህጻረ ቃል PGP የሚባለው ሙሉ በሙሉ ሲጻፍ ፕሪቲ ጉድ ፕራይቬሲ ወይም እጅግ መልካም የሆነ ግላዊነት ማለት ነው። በእርግጥም  በጣም  መልካም የኾነ ግላዊነት ነው። በትክክለኛ መንገድ ተግባር ላይ ከዋለ የመልዕክትዎን ይዘት፣ ጽሁፍዎትን እና ፋይልዎትን በከፍተኛ በጀት ከሚንቀሳቀስ የመንግስት የመሰለያ ፕሮግራም ሊከላከል ይችላል። ኤድዋርድ እስኖደን “ምስጠራ ይሰራል” ብሎ ሲናገር PGPን እና ተያያዥ ሶፍትዌሮችን ማለቱ ነው። መንግሥታት የግለሰቦችን የግል ቁልፍ ከኮምፒውተሮቻቸው (ኮምፒውተሮችን በመንጠቅ፣ ወይም ሸረኛ ሶፍትዌሮችን በመጫን ወይም የፊሺንግ ጥቃትን በመጠቀም) ላይ መስረቃቸው ያልተለመደ አይደለም። ይህንንም የሚያደርጉት ግለሰቦች ያላቸውን ጥበቃ በማስጣል ቆየት ያሉ ኢሜሎቻቸውን ለማንበብ በመፈለግ ነው። ይህንን አለማስተዋል የቤትዎን የበር ቁልፍ ከኪስዎት በመስረቅ ሌቦች እርስዎ ሳያይዋቸው ከቤትዎ በመግባት አይሰርቁም እንደማለት ነው።

    እንደአለመታደል ሆኖ PGPን ተረድቶ መጠቀም ቀላል የሚባል ነገር አይደለም። ጠንካራው PGP የሚጠቀመው የማመስጠር ስርዓት የአደባባይ ቁልፍ ምስጠራ ሲሆን እጅግ ምርጥ የሚባል ነው። ለመረዳት ግን ትንሽ ይከብዳል። የPGP ሶፍትዌር በራሱ ከ1991 ጀምሮ የነበረ ሲሆን ከመጀመሪያዎቹ የማይክሮሶፍት ዊንዶውስ ስሪቶች ጋር የአንድ ዘመን ውጤቶች ናቸው። የPGP መልክ ግን ብዙም አልተቀየረም።

    መልካሙ ነገር የጥንቱን የPGP ዲዛይን የሚደብቁ አዳዲስ ፕሮግራሞች አሉ። እነዚህ ፕሮግራሞች ኢሜልን ለማመስጠር እና እውነተኝነታቸውን ለማረጋገጥ PGPን ቀላል ያደርጉታል። ይህም የPGP ዋንኛ አገልግሎት ነው። በዚህ መመሪያ ውስጥ ስለ PGP አጫጫን እና አጠቃቀም በሌላ ክፍል አካተናል።

    PGPን ወይም PGPን የሚጠቀሙ ሌሎች ፕሮግራዎችን ከመለማመድዎ በፊት አደባባይ ቁልፍ ምስጠራ ምን እንደሆነ ለመረዳት ጥቂት ደቂቃዎችን ማጥፋት ያስፈልጋል። ይህም መሠረታዊ የኾኑ ጥያቄዎችን ማለትም PGP ምን ይሰራልዎታል፣ ምንስ አይሰራልዎትም፣ እና መቼ ነው መጠቀም ያለብዎት የሚሉትን ይመልስልዎታል።

    የሁለት ቁልፎች ወግ Anchor link

    ስለላን ለመከላከል ምስጠራን ስንጠቀም ለማድረግ የምንሞክረው የሚከተለውን ነው፦

    “ሰላም እናቴ” የሚለውን በግልጽ የሚነበብ መልዕክት እንወስድ እና ለሚመለከተው ማንኛውም ሰው ትርጉም ወደማይሰጥ የኮድ መልዕክት (እንበልና እንደዚህ ወደሚል “OhsieW5ge+osh1aehah6”) እንቀይረዋለን። ይህንን የተመሰጠረ መልዕክት በኢንተርኔት እንልከዋለን። ነገር ግን ኢንተርኔት ላይ ለሚያየው ሰው ሁሉ ትርጉም አልባ ነው። መልዕክቱ የታሰበለት መድረሻው ጋር ሲደርስ ተቀባዩ ብቻ መልእክቱን ወደ መጀመሪያ ይዘቱ የመፍታት መንገድ ይኖረዋል።

    የመልዕክቱ ተቀባይ የተመሰጠረውን መልዕክት ሌሎች መፍታት ሳይችሉ እንዴት እሱ ሊፈታ ይችላል? ይህ ሊሆን የሚችለው ሌላ ማንም የማያውቀውን መረጃ ይህ ግለሰብ ብቻ ስለሚያውቅ ነው። ይህንን መረጃ ከኮዱ መልዕክቱን ስለሚከፍት የመፍቻ ቁልፍ እንበለው።

    ተቀባዩ ይህንን ቁልፍ እንዴት ያውቃል? አብዛኛውን ጊዜ ላኪው ቀደም ብሎ ቁልፉን ለተቀባዩ ነግሮታል። ይህ ቁልፍ “መልዕክቱን በመስታወት ፊት ለፊት መያዝ” ወይም “በፊደል ገበታ ላይ እያንዳንዱን ፊደል ወስዶ ቀጥሎ ባለው ፊደል መቀየር” ሊኾን ይችላል። በዚህ ስትራቴጂ ችግር ሊያጋጥም ይችላል። የኮድ መልዕክቱን ሲልኩ ሰላይ እንደሚከታተልዎት የሚሰጉ ከኾነ በዚህ ውይይት እንዴት ከስለላ ነጻ በመኾን ቁልፉን ለተቀባዩ መላክ ይችላሉ? መልዕክቱን ለመፍታት የሚያስችለውን ቁልፍ አጥቂዎ የሚያውቅ ከኾነ በጥበብ የተመሰጠረን መልዕክት መላክ ጥቅም የለውም። ቁልፉን ለመላክ ምስጥራዊ የኾነ መንገድ ካለዎት ለሁሉም ሚስጥራዊ መልዕክትዎት ለምን እርሱን አይጠቀሙትም?

    የአደባባይ ቁልፍ ስነ መሰውር ለዚህ ቀላል መፍትሄ አለው። በውይይት ላይ ያለ እያንዳንዱ ግለሰብ ሁለት ቁልፍ መፍጠር የሚችልበት መንገድ አለ። አንደኛው የግል ቁልፍ ሲሆን ግለሰቡ ለራሱ የሚይዘው እና ለማንም የማያሳውቀው ሲኾን ሌላኛው የአደባባይ ቁልፍ ነው። ይህ የአደባባይ ቁልፍ ከግለሰቡ ጋር ግንኙነት ማድረግ ለሚፈልጉ ሁሉ የሚሰጥ ነው። የአደባባይ ቁልፍን ማንም ቢያየው ችግር የለውም። በመስመር ላይ በማስቀመጥ ማንኛውም ሰው እንዲመለከተው ማድረግ ይቻላል።

    “ቁልፎቹ” ራሳቸው ማዕከል ናቸው። ረዘም ያለ ቁጥሮች ሲኾኑ የተወሰነ ቀመራዊ ባህሪ አላቸው። የአደባባይ ቁልፍ እና የግል ቁልፍ የተገናኙ ናቸው። የአደባባይ ቁልፍን ተጠቅመው የኾነ መልዕክትን ካመሰጠሩ ሌላኛው ሰው ተዛማጅ የግል ቁልፍን ተጠቅሞ ሊፈታው ይችላል።

    ይህ እንዴት እንደሚሰራ እስቲ በምሳሌ እንየው። ሚስጥራዊ መልዕክት ለአየለ መላክ ፈለጉ እንበል። አየለ የግል ቁልፍ አለው ነገር ግን እንደ ጥሩ የአደባባይ ቁልፍ ምስጠራ ተጠቃሚነቱ ግንኙነት ያለውን የአደባባይ ቁልፉ በድረ ገጹ ላይ አስቀምጧል። እርስዎ የአደባባይ ቁልፉን በማውረድ እና መልእክትዎን በእሱ በማመስጠር ለአየለ ይልኩለታል። አየለ እርሱ ብቻ የሚያውቀው ተመጣጣኝ የግል ቁልፍ ስላለው ይህን መልዕክት መፍታት ይችላል ነገር ግን ሌላ ሰው አይችልም።

    የጊዜው ምልክቶች Anchor link

    የአደባባይ ቁልፍ ስነ መሰውር የመፍቻ ቁልፉን መልዕክት ለሚልኩለት ሰው በስውር ለማስተላለፍ የሚያጋጥመውን ችግር ይቀርፋል። ምክንያቱም ግለሰቡ መልዕክቱን መፍታት የሚያስችለው ቁልፍ ስላለው ነው። የሚያስፈልግዎት ተቀባዩ ሰላዮችን ጨምሮ ለሁሉም ሰዎች የሚሰጠውን ተዛማጅ የማመስጠሪያ ቁልፍን በእጆ ማስገባት ብቻ ነው። ይህ የኾነበት ምክንያት ቁልፉ የሚያገለግለው መልዕክትን ለማመስጠር ብቻ ሲኾን መልዕክቱን ለመፍታት ለሚጥር ማንኛውም ሰው ጥቅም የለውም።

    አንድ ተጨማሪ ተጨማሪ አለ! በኾነ የአደባባይ ቁልፍ መልዕክትን ካመሰጠሩ መልዕክቱ ሊፈታ የሚችለው ተዛማጅ በኾነ የግል ቁልፍ ብቻ ነው። ነገር ግን ተቃራኒውም ይሠራል። በኾነ የግል ቁልፍ መልዕክትን ካመሰጠሩ መዕእክቱ ሊፈታ የሚችለው ተዛማጅ በኾነ የአደባባይ ቁልፍ ብቻ ነው።

    ይሄ ጠቃሚ የሚኾነው ለምንድን ነው? በመጀመሪያ ዕይታ በበርካታ ሰዎች የሚታወቅ በአደባባይ ቁልፍዎ ሊፈታ የሚችልን መልእክት የግል ቁልፍዎን ተጠቅመው ማመስጠር ጥቅሙ በግልጽ ላይታይ ይችላል። ነገር ግን ለምሳሌ “ለአየለ መቶ ብር ለመክፈል ቃል እገባለሁ” የሚል መልዕክት ጻፍኩ እንበል። ከዛ የግል ቁልፌን ተጠቅሜ ወደ ሚስጥራዊ መልዕክት ቀየርኩት። ማንም ይህንን ሊፈታ እና ሊያነብ ቢችልም ነገር ግን ሊጽፈው የሚችለው ሰው ግን የኔን የግል ቁልፍ የያዘ ሰው ብቻ ነው። የግል ቁልፌን ለማንም ባለመስጠት ጠብቄ ማቆየት ከቻልኩ ይንን ማድረግ የምችለው እኔ እና እኔ ብቻ ነኝ። መልዕክቱን በኔ የግል ቁልፍ አመሰጠርኩት ማለት መልዕክቱ ሊመጣ የሚችለው ከኔ ብቻ እንደኾነ አረጋግጣለሁ ማለት ነው። በሌላ ቋንቋ ልክ በገሃዱ ዓለም ደብዳቤ ላይ እንደምንፈርመው በዲጂታል መልዕክቴ ተመሳሳይ ነገር አደረኩ ማለት ነው።

    በተጨማሪም ዲጂታል ፊርማ ማኖር መልዕክቶች እንዳይነካኩ ያደርጋል። ለምሳሌ አንድ ሰው “ለአየለ መቶ ብር ለመክፈል ቃል እገባለሁ” የሚለውን መልዕክት ወደ “ለነጋሽ መቶ ብር ለመክፈል ቃል እገባለሁ” ብሎ ለመቀየር ቢሞክር የኔን የግል ቁልፍ ተጠቅሞ እንደገና መፈረም አይችልም። በመኾኑም የተመፈረመበት መልዕክት ከተወሰነ ምንጭ እንደመጣ እና በውዝውውር ላይ እያለ እንዳልተነካካ የተረጋገጥ ነው።

    ስለዚህ የአደባባይ ቁልፍ ስነ መሰውር የአደባባይ ቁልፉን ለሚያውቁት ማንኛውም ሰው መልዕክትን ማመስጠር እና ደህንነቱ በተጠበቀ መንገድ መላክን ያስችልዎታል። ሌሎች ሰዎች የእርስዎን የአደባባይ ቁልፍ የሚያውቁ ከኾነ እርስዎ ብቻ ሊፈቱት የሚችሉት መልዕክት ሊልኩልዎት ይችላሉ። በተጨማሪም የአደባባይ ቁልፍዎን ሰዎች የሚያውቁ ከኾነ መልዕክትዎትን በመፈረም መልዕክቱ ከእርስዎ ብቻ እንደመጣ ያውቃሉ። እንዲሁም የሌሎች ሰዎችን የአደባባይ ቁልፍ ካወቁ ከሰዎቹ የተላከልዎትን የተፈረመበትን መልዕክት መፍታት እና ከእነሱ ብቻ እንደመጣ መገንዘብ ይችላሉ።

    አሁን በርካታ ሰዎች የአደባባይ ቁልፍዎትን በአወቁ ቁጥር የአደባባይ ቁልፍ ስነ መሰውር እጅግ አስፈላጊ እንደኾነ ተገንዝበናል። የግል ቁልፍዎንም በጥንቃቄ መያዝ እንዳለብዎትም አይተናል። ሌሎች ሰዎች የእርስዎን የግል ቁልፍ ቅጂ ቢያገኙ እርስዎን መስለው እና መልዕክትዎትን በእርስዎ ስም ሊፈርሙ ይችላሉ። PGP የግል ቁልፍዎን “መሻር” የሚያስችል እና ስለ ቁልፉ ታማኝነት የሚያስጠነቅቅ ገጽታ ቢኖረውም አመርቂ መፍትሄ ግን አይደለም። የአደባባይ ቁልፍ ስነ መስውር ስርዓት እጅግ አስፈላጊ ነጥቡ የግል ቁልፍዎን በጥንቃቄ መጠበቅ ነው።

    PGP እንዴት ይሠራል Anchor link

    PGP ወይም ፕሪቲ ጉድ ፕራይቬሲ አብዝቶ የሚሠራው በጥልቀት የአደባባይ እና የግል ቁልፎችን በመፍጠር እና ጥቅም ላይ በማዋል ነው። በPGP የአደባባይ እና የግል ቁልፍ ጥንድን መፍጠር፣ በማለፊያ ቃል የግል ቁልፍዎን መከላከል፣ እና ጽሑፍዎን ለመፈረም እና ለማመስጠር የግል እና የአደባባይ ቁልፍዎን መጠቀም ይችላሉ። የሌሎችንም ሰዎች የአደባባይ ቁልፍ ማውረድ እና የእርስዎን የአደባባይ ቁልፍ “የአደባባይ ቁልፍ አገልጋዮች” እንዲጭኑ ያስችላል። የአደባባይ ቁልፍ አገልጋይ ሌሎች ሰዎች የአደባባይ ቁልፎቻቸውን የሚያጠራቅሙበት እና የእርስዎንም የሚያገኙበት ሥፍራ ነው። በእርስዎ የኢሜል ሶፍትዌሮች ላይ ከPGP ጋር ተኳኋኝ የኾኑ ሶፍትዌሮች አጫጫን መመሪያችንን ይመልከቱ።

    ከዚህ አንድ የሚማሩት ነገር የግል ቁልፍዎን ደህንነቱ በተጠበቀ ቦታ ማስቀመጥን እና ዘለግ ባለ የማለፊያ ቃል መጠበቅን ነው። የአደባባይ ቁልፍዎን ከእርስዎ ጋር ሚስጥራዊ ግንኙነት ማድረግ ለሚፈልግ እና መልዕክቱ በትክክል ከእርስዎ እንደመጣ ማወቅ ለሚፈልግ ማንኛውም ሰው መስጠት ይችላሉ።

    በሳል PGP፤ የመተማመን ድር Anchor link

    የአደባባይ ቁልፍ ስነ መሰውር የአሰራር ችግር እንዳለበት አስተውለው ይኾናል። ለምሳሌ የባራክ ኦባማ ነው ብዬ የአደባባይ ቁልፍን ማሰራጨት ጀመርኩ እንበል። ሰዎች ካመኑኝ ለባራክ የተመሰጠሩ የሚስጥር መልዕክቶችን ቁልፉን በመጠቀም መላክ ይጀምራሉ። ወይም በእዚህ ቁልፍ የተፈረመ ማንኛውም መልዕክት የባራክ መልዕክት ነው ብለው ሊያምኑ ይችላሉ። ይሄ ብዙ የሚያጋጥም ባይሆንም የእዚህን ሰነድ ደራሲዎች ጨምሮ በገሃዱ ዓለም ያሉ ጥቂት ሰዎች ይህ አጋጥሟቸው ያውቃል። ለእነሱ የጻፉ ሰዎች ተታልለዋል። (ይህን የሃሰት ቁልፎችን ተጠቅሞ መልእዕቶችን ጠልፎ ለማንበብ እንደቻሉ ወይም እንዲሁ ለቀልድ ያደረጉት እንደኾነ በእርግጠኝነት መናገር አይቻልም።)

    ጥቃት የሚሰነዝረው ግለሰብ መስመር ላይ በሚወያዩ በሁለት ሰዎች መሃል ጣልቃ በመግባት የሰዎች ሙሉ ውይይት መሰለል ሲኾን አልፎ አልፎም ጥቃት ሰንዛሪው የተሳሳቱ መልዕክቶችን በውይይቱ መሃል አስርጎ ማስገባት ሌላው የጥቃት ዓይነት ነው። የኢንተርኔት አሰራር ዲዛይን መልዕክቶች በተለያዩ ኮምፒውተሮች እና የግል ይዞታዎች እንዲዘዋወሩ ስለሚያደርግ ይህ የማደናገሪያ ጥቃት ሊፈጸም ይችላል። በዚህ ሁኔታ (“የሰርጎ ገብ ጥቃት” ይባላል) ቀድሞ ባልተደረገ ስምምነት የሚደረግ የቁልፎች ልውውጥ አደገኛ ሊሆን ይችላል። ልክ ባራክ ኦባማን የሚመስል ሰው “ቁልፌ ይሄ ነው” ብሎ የአደባባይ ቁልፍ ሰነድ ይልክልዎታል። ነገር ግን የኾነ ሰው ውይይታችሁን ሲሰልል ቆይቶ በመሃል የኦባማን ቁልፍ በመጥለፍ እና በራሱ ወይም በራስዋ ቁልፍ በመተካት የተላከ እንዳልሆነ በምን እርግጠኛ ሊኾኑ ይችላሉ?

    ስለዚህ አንድ ቁልፍ የማን እንደኾነ በምን እናውቃለን? አንዱ መንገድ ቁልፉን ከግለሰቡ ጋር ተገናኝቶ በቀጥታ መቀያየር ሲኾን ነገር ግን ይህ ዋንኛ ከኾነው ሰዎች ሳያዩን የሚስጥር ቁልፉን የመቀያየር ተግዳሮታችን የተሻለ አይኾንም። ይህ ቢኾንም ሰዎች ቁልፎቻቸውን በግል፣ እና የአደባባይ ቁልፍ መቀያየሪያ ፓርቲዎች በማዘጋጀት ይቀያይራሉ።

    ሌላው PGP ሻል ያለ “የመተማመን ድር” የተባለ መፍትሄ ይሰጣል። በመተማመን ድር አንድ ቁልፍ ባለቤትነቱ የአንድ ግለሰብ ነው ብዬ ካመንኩ ያንን ቁልፍ ፈርሜ የቁልፍ አገልጋይ ላይ መጫን እችላለሁ። እነኚህ የቁልፍ አገልጋዮች ለሚጠይቋቸው ሰዎች በሙሉ የተፈረመባቸውን ቁልፎች ይሰጣሉ።

    ይህ ማለት በደምሳሳው በበርካታ የማምናቸው ሰዎች የተፈረመ ቁልፍ ባየሁ ቁጥር ቁልፉ የተባለለት ሰው መኾኑን የማመን ሰፊ ዕድል አለኝ። PGP የሌሎችን ሰዎች ቁልፍ እንዲፈርሙ ዕድል ይሰጥዎታል። በተጨማሪም ሌሎች ፈራሚዎችን እንዲያምኑ እና ቁልፍ ሲፈርሙ ሶፍትዌርዎ ወዲያውኑ ቁልፉ ትክክለኛ እንደኾነ ያረጋግጣል።

    የመተማመን ድር የራሱ የኾኑ ተግዳሮቶች ስላሉት EFFን የመሳሰሉ ድርጅቶች የተሻለ መፍትሄ ለማምጣት ምርምር እያካሄዱ ይገኛሉ። ነገር ግን ለጊዜው በአካል ተገናኝቶ ከሌሎች ጋር ቁልፍን ከመለዋወጥ ሌላ አማራጭ ከፈለጉ የመተማመኛ ድር እና የአደባባይ ቁልፍ አገልጋይ ኔትወርክን መጠቀም የተሻለው አማራጭ ነው።

    የመረጃ መረጃ (ሜታ ዳታ)፤ PGP ማድረግ የማይችለው Anchor link

    የPGP ዋንኛ አላማው የመልዕክት ይዘቶች ሚስጥራዊ፣ ትክክለኛ እና ያልተነኩ መኾናቸውን ማረጋገጥ ነው። ነገር ግን የግላዊነት ጭንቀትዎ ይህ ብቻ ላይኾን ይችላል። ከዚህ በፊት እንዳየነው ስለ መልዕክትዎ የመረጃ መረጃዎች (“ሜታ ዳታን” ይመልከቱ) ከመልዕክቱ ይዘት ያልተናነሰ መረጃን ይሰጣሉ። አገርዎ ላይ ከሚገኝ አንድ ተቃዋሚ ጋር የPGP መልዕክቶችን ቢለዋወጡ የመልዕክቶቹ ይዘት ሳይነበብ እንኳን ግንኙነቱን ስለፈጸሙ ብቻ ችግር ሊያጋጥምዎት ይችላል። በእርግጥ በአንዳንድ አገራት የተመሰጠሩ መልዕክቶችን አልፈታም በማለትዎ ብቻ እስር ሊያጋጥምዎት ይችላል።

    በPGP የሚገናኙትን ሰው ማንነት ለመደበቅ ወይም ለመገናኘት PGPን እንደሚጠቀሙ ለመደበቅ ምንም አያደርግም። በእርግጥ የአደባባይ ቁልፍዎን በቁልፍ አገልጋይ ላይ የሚጭኑ ወይም የሌሎችን ሰዎች ቁልፍን የሚፈርሙ ከኾነ የእርስዎ ቁልፍ የቱ እንደኾነ እና ማንን እንደሚያውቁ ለአለም እያሳዩ ነው።

    ይህንን ማድረግ አይጠበቅብዎትም። የPGP የአደባባይ ቁልፍዎትን በሚስጥር መያዝ እና ደህንነት ለሚሰማዎት እና ለፈለጉት ሰው ብቻ በመስጠት እንዲሁም በአደባባይ የቁልፍ አገልጋዮች ላይ እንዳይጭኑት መንገር ይችላሉ። ስምዎትን ከቁልፍዎት ጋር በአባሪነት ማስቀመጥም አያስፈልግዎትም።

    ከኾነ ግለሰብ ጋር ግንኙነት እያደረጉ እንደኾነ መደበቅ እጅግ አዳጋች ነው። ሁለታችሁም ድብቅ የኢሜል መለያዎችን እና ቶርን መጠቀም ይህን ማድረጊያ አንዱ መንገድ ነው። ይህን ካደረጉ PGP ለእርስዎ እና ከእርስዎ ጋር ግንኙነት ለሚያደርገው ሰው የኢሜል መልዕክቶች ግላዊነት እንደተጠበቀ እና መልዕክቶቹ በማንም እንዳልተነካኩ ያረጋግጥላችኋል።

    Last reviewed: 
    2014-11-07
    ይህ ገጽ ከእንግሊዘኛው ቅጂ የተተረጎመ ነው፡፡ የእንግሊዘኛው ቅጂ ምን አልባት የበለጠ የዘመነ ይሆናል፡፡
  • ለማክ የOTR አጠቃቀም

    አዲየም  ነጻ እና ክፍት ምንጨ ኮድ ለOS X የተሠራ የፈጣን መልዕክት ደምበኛ ሲኾን የተለያዩ የመስመር ላይ ውይይት ማድረጊያ ስርዓቶችን ማለትም ጎግል ሃንግአውት፣ ያሁ፣ ሜሴንጀር፣ ዊንዶውስ ላይቭ ሜሴንጀር፣ AIM፣ ICQ፣ እና XMPPን በመጠቀም የመስመር ላይ ውይይት እንዲያደርጉ ይረዳል።

    OTR (ኦፍ-ዘ-ሪከርድ) የሚባለው ሰዎች የሚያውቋቸውን የፈጣን መልዕክት መሣሪያዎች በመጠቀም ሚስጥራዊነቱ የተጠበቀ ውይይት እንዲያደርጉ የሚያስችል ስርዓት ነው። ይህ ከጎግል “ከምዝገባ ውጪ” የሚደረግ ውይይት ጋር መምታታት የለበትም። የጎግል ከምዝገባ ውጪ የሚያደርገው መወያያዎን አለማስቻል ሲኾን ውይይቱን የማመስጠር ወይም የውይይቱን ተሳታፊዎች የማመሳከር አቅም የለውም። ለማክ ተጠቃምዎች OTR ከአዲየም ደምበኛ ጋር አብሮገነብ ኾኖ ይመጣል።

    OTR ከዳር እስከ ዳር የኾነ ምስጠራን ይጠቀማል። ይህም ማለት ይህን በመጠቀም እንደ ጎግል ሃንግ አውት ያሉ አግልግሎቶች ላይ ኩባንያዎቹ የግንኙነትዎ ይዘት ምን እንደኾነ ማወቅ ሳይችሉ ግንኙነት ማድረግ ይችላሉ ማለት ነው። ይህም መወያያዎን ከማያስችለው “ከምዝገባ ውጪ” ብለው  ጎግል  እና   AOL  ከሚጠቀሙት የተለየ ነው። ይህ ምርጫ ውይይቱን የማመስጠር አቅም የለውም።

    አዲየም እና OTRን በአንድ ላይ ለምን መጠቀም አለብኝ? Anchor link

    የሃንግአውትን ወይም ድረ ገጽን በመጠቀም የጎግል ሃንግአውት ወይም የጽሑፍ ውይይት በሚያደርጉበት ወቅት ውይይቶ በHTTPS የተመሰጠረ ነው። ይህ ማለት የውይይትዎ ይዘት በዝውውር ላይ እያለ ከሰርጎ ገቦች እና ከሌላ ሦስተኛ ወገን የተጠበቀ ነው ማለት ነው። ነገር ግን የውይይትዎ ቁልፍ ካላቸው ከጎግል እይታ የተጠበቀ ነው ማለት አይደለም። እነርሱም የግንኙነትዎን ይዘት ለመንግሥት አሳልፈው ሊሰጡ ይችላሉ።

    አዲየምን በኮምፒውተርዎ ላይ ከጫኑ በኋላ በተመሳሳይ ሰዓት የተለያዩ መለያዎችን በመጠቀም መግባት ይችላሉ። ለምሳሌ ጎግል ሃንግአውትን፣ እና XMPPን በተመሳሳይ ጊዜ መጠቀም ይችላሉ። በተጨማሪም አዲየም OTRን ሳይጠቀሙ እነኚህን መሳሪያዎች በመጠቀም እንዲወያዩ ይፈቅዳል። OTR የሚሠራው በሁለቱም ወገን ያሉ ሰዎች ሲጠቀሙት ብቻ ነው። ይህ ማለት በሌላ ዳር ያለው ግለሰብ OTRን በኮምፒውተሩ ላይ ካልጫነ አዲየምን በመጠቀም ውይይት ማድረግ ይችላሉ።

    በተጨማሪም አዲየም የሚያወሩት ሰው እያወራሁት ነው ብለው የሚያስቡት ሰው እንደኾነ እና በመሃል ለሰርጎ ገብ ሰው ጥቃት ያልተጋለጡ መኾንዎን የሚያስረግጥ ከመስመር ውጪ የኾነ ማረጋገጫን እንዲያደርጉ ይፈቅዳል። ለእያንዳንዷ ውይይት ለእርስዎ እና እየተወያዩት ላለው ሰው ያለውን የቁልፍ የጣት አሻራ ማየት የሚያስችል ምርጫ ይሰጥዎታል። “ቁልፍ የጣት አሻራ” ማለት የተለያዩ ምልክቶች ለምሳሌ እንደዚህ ያለ “342e 2309 bd20 0912 ff10 6c63 2192 1928” ሲኾን ይህም ረዘም ያለ የአደባባይ ቁልፍን ለማረጋገጥ የሚጠቅም ነው። ከማን ጋር እንደሚወያዩ ለማወቅ እና በውይይትዎ ውስጥ ጣልቃ ገቦች እንደሌሉ ለማጣራት የጣት አሻራዎን ሌላ የመገናኛ ዘዴ በመጠቀም ማለትም በትዊተር የቀጥታ መልዕክት ወይም በኢሜል ይቀያየሩ።

    ውስንነቶች፦ አዲየም እና OTRን መጠቀም የሌለብኝ መቼ ነው? Anchor link

    ቴክኖሎጂስቶች አንድ ፕሮግራም ወይም ቴክኖሎጂ ለውጭ ጥቃት ተጋላጭነቱን ለመግለጽ የሚጠቀሙበት ቃል አለ። ይህም ቃል ትልቅ “የጥቃት ገጽታ” አለው የሚል ነው። አዲየምም ትልቅ የጥቃት ገጽታ አለው። በጣም የተወሳሰበ ፕሮግራም ያለው ቢኾንም የጻፈው ደህንነት ቅድሚያ ባላደረገ መርህ ነው። በርግጠኝነት የተለያዩ ስህተቶች ያሉበት ሲሆን ከነኚህም ጥቂቶቹ ስህተቶች በመንግሥታት ወይም በትልልቅ ኩባንያዎች አዲየምን የሚጠቀሙ ኮምፒውተሮችን ሰብሮ ለመግባት ሊጠቀሙበት ይችላሉ። ውይይትዎን ለመደበቅ እና ሁሉንም ሰው ከሚያጠቃ ያልተነጣጠረ የኢንተርኔት የመስመር ላይ ስለላ ራስን ለመከላከል አዲየምን መጠቀም ታላቅ የመከላከያ ዘዴ ነው። ነገር ግን በግል አቅም ካለው አካል ለምሳሌ የመንግሥታት የጥቃት ዒላማ እንደሚኾኑ ከተሰማዎት ጠበቅ ያለ ጥንቃቄ መውሰድ ለምሳሌ በPGP የተመሰጠረ የኢሜል ስርዓት መጠቀም ይኖርብዎታል።

    አዲየምን እና OTRን በማክ ኮምፒውተርዎት ላይ መጫን Anchor link

    አንደኛ ደረጃ፦ ፕሮግራሙን መጫን

    በመጀመሪያ በድር መዳሰሻዎ https://adium.im/ የሚለውን ይክፈቱ። “ዳውንሎድ አዲየም 1.5.9.” የሚለውን ይምረጡ። ፋይሉ እንደ a .dmg፣ ወይም ዲስክ ኢሜጅ ይወርድ እና አብዛኛውን ጊዜ በ“ዳውንሎድ” አቃፊ ውስጥ ይጠራቀማል።

    ፋይሉ ላይ ሁለቴ ጠቅ ሲያደርጉ ይህን የሚመስል አዲስ መስኮት ይከፈታል፦

    ፕሮግራሙን ለመጫን የአዲየም አዶን ወደ “አፕሊኬሽን” አቃፊ ይውሰዱት። ፕሮግራሙ አንዴ ከተጫነ በኋላ በአፕሊኬሽን አቃፊው ውስጥ ይፈልጉት እና ሁለቴ ጠቅ በማድረግ ይክፈቱት።

    ሁለተኛ ደረጃ፦ መለያዎ(ችዎ)ን ማዋቀር

    በመጀመሪያ ከአዲየም ጋር የትኛውን የጽሑፍ ውይይት መሣሪያ ወይም ስርዓት መጠቀም እንደሚፈልጉ መወሰን አለብዎት። ለእያንዳንዱ መሣሪያ የማዋቀር ሂደቱ ተመሳሳይ ቢኾንም ፈጽሞ አንድ አይነት ግን አይደለም። ለእያንዳንዱ መሣሪያ ወይም ስርዓት የመለያ ስምዎትን እንዲሁም የማለፊያ ቃልዎን ማወቅ ይኖርብዎታል።

    መለያን ለማዋቀር በስክሪንዎ የላይኛው ክፍል ወደ ሚገኘው የአዲየም ምናሌ ይሂዱ እና “አዲየም” ላይ በመቀጠልም “ፕሪፈረንስ” ላይ ጠቅ ያድርጉ። ይህም ከላይ ሌላ ምናሌ ያለው መስኮት ይከፍታል። “አካውንትስ” ከመረጡ በኋላ በመስኮቱ የታችኛው ክፍል የሚገኘው የ“+” ምልክት ላይ ጠቅ ያድርጉ። ይህን የሚመስል ምናሌ ያያሉ፦

    መግባት የሚፈልጉበትን ፕሮግራም ይምረጡ። ከዚህ በመቀጠል የተጠቃሚ ስምዎን እና የማለፊያ ቃልዎን እንዲያስገቡ ወይም የአዲየምን የፈቃድ መሣሪያ በመጠቀም ወደ መለያዎ እንዲገቡ የሚጠይቅ ይመጣልዎታል። የአዲየም መመሪያን በጥንቃቄ ይከተሉ።

    የOTR ውይይትን ማስጀመር Anchor link

    አንዴ አንድ ወይም ከዚያ በላይ የኾነ መለያዎት ውስጥ ከገቡ በኋላ OTRን መጠቀም መጀመር ይችላሉ።

    ያስታውሱ: OTRን ተጠቅመው ውይይት ለማድረግ ሁለቱም ሰዎች OTRን የሚደግፍ ውይይት የማድረጊያ ፕሮግራም መጠቀም አለባቸው።

    አንደኛ ደረጃ፦ የOTR ውይይት ማስጀመር

    በመጀመሪያ OTR ተጠቃሚን ለይተው ይወቁ እና አዲየም ውስጥ ስማቸው ላይ ሁለቴ ጠቅ በማድረግ ውይይት ይቀስቅሱ። የመወያያ መስኮቱን አንዴ ከከፈቱ በኳላ በመስኮቱ ግራ የላይኛው ክፍል ላይ ትንሽ የተከፈተ የቁልፍ ምልክት ያያሉ። በቁልፍ ምልክቱ ላይ ጠቅ ያድርጉ እና “ኢንሼት ኢንክሪፕትድ OTR ቻት” የሚለውን ይምረጡ።

    ሁለተኛ ደረጃ፦ ግንኙነትዎን ያረጋግጡ

    አንዴ ውይይቱን ካስጀመሩ እና በሌላ ዳር ያለው ሰውም ግብዥዎትን ከተቀበለ በኋላ የቁልፍ አዶቱ ተዘግቶ ያዩታል። ውይይትዎ ሚስጥራዊ እንደሚኾን የሚያውቁት በዚህ ነው (እንኳን ደስ ያለዎት!) ነገር ግን ይጠብቁ ገና ሌላ ተጨማሪ ደረጃ አለ!

    በዚህ ወቅት የተመሰጠረ ነገር ግን ያልተረጋገጠ ውይይት ማስጀመርዎትን ልብ ያድርጉ። ይህ ማለት ግንኙነትዎ የተመሰጠረ ቢኾንም ውይይት እያደረጉት ያለውን ሰው ማንነት ማወቅ እና ማረገገጥ ግን ገና አልቻሉም። በአንድ ክፍል ውስጥ ኾነው አንዱ የሌላኛውን ስክሪን ማየት እስካልቻለ ድረስ አንዱ የአንዱን ማንነት ማረጋገጡ በጣም አስፈላጊ ነው። ለተጨማሪ መረጃ የቁልፍ ማረጋገጫ የሚለውን ሞጁል ያንብቡ።

    አዲየምን በመጠቀም የሌላ ተጠቃሚን ማንነት ለማረጋገጥ በቁልፍ አዶው ላይ እንደገና ጠቅ በማድረግ “ቬሪፋይ” የሚለውን ይምረጡ። የእርስዎን ቁልፍ እና የሌላኛውን ተጠቃሚ ቁልፍ የሚያሳይ መስኮት ያያሉ። አንዳንድ የአድየም ሥሪቶች በእጅ የሚደረግ የጣት አሻራ ማረጋገጫን ብቻ ይደግፋሉ። ይህ ማለት አንዳንድ ዘዴዎችን በመጠቀም እርስዎ እና ከእርስዎ ጋር ውይይት እያደረገ ያለው ሰው አዲየም እያሳያችሁ ያለው ቁልፍ በትክክል አንድ ዓይነት መኾኑን አጣርታችሁ ማረጋገጥ አለባችሁ ማለት ነው።

    ይህን ለማድረግ ቀላሉ መንገድ በአካል በመገናኘት አንዱ ለሌላኛው ቁልፉን ማንበብ ቢኾንም ይህን ማድረግ ሁልጊዜ አይቻልም። የተለያያ ዕምነት የሚጣልበት ደረጃ ያላቸው ይህን መፈጸም የሚያስችሉ መንገዶች አሉ። ለምሳሌ አንዱ የሌላኛውን ድምጽ መለየት የሚችል ከኾነ በስልክ ግንኙነት ቁልፉን አንዱ ለሌላኛው በማንበብ ወይም ሌላ እንደ PGP ያለ የተረጋገጠ የግንኙነት መንገድ በመጠቀም ቁልፉን መላክ ነው። አንዳንድ ሰዎች ቁልፋቸውን በድረ ገጻቸው፣ በቲዊተር መለያቸው፣ ወይም በንግድ ካርዳቸው ላይ ለሕዝብ ያሳውቃሉ።

    በጣም አስፈላጊው ነገር እያንዳንዱ የቁልፉ ፊደል እና ቁጥር ትክክለኛ እንደኾነ ማረገገጥ ነው።

    ሶስተኛ ደረጃ፦ መግባትን አለማስቻል

    አሁን ሚስጥራዊ የኾነ ውይይትን ካነሳሱ እና የውይይት አጋሮን ማንነት ከረጋገጡ በኋላ ማድረግ የሚጠበቅብዎት አንድ ተጨማሪ ነገር አለ። ያለመታደል ኾኖ አዲየም በነባሪው በOTR የተመሰጠረውን ውይይትዎትን ያስገባና እና በሃርድ ድራይቭዎ ላይ ያጠራቅመዋል።ይህም ማለት ግንኙነትዎችዎን በትክክል የመሰጠሩ ቢኾኑም እንኳን በሃርድ ድራይቮ ላይ በግልጽ ጽሑፍ ይጠራቀማሉ ማለት ነው።

    መግባትን ላለማስቻል በስክሪኑ በላይኛው ክፍል ከሚገኘው ምናሌ “አዲየሚ” የሚለው ላይ በመቀጠልም “ፕሪፈረንስ” ላይ ጠቅ ያድረጉ። በአዲሱ መስኮት ላይ “ጀነራል” የሚለውን ይምረጡ እና “ሎግ ሜሴጅስ” እና “ሎግ OTR-ሴኪዩርድ ቻትስ” የሚለውን ያቦዝኑ። አሁን መዋቅሮ ይህንን መምሰል አለበት፦

    በተጨማሪም አዲየም የአዲስ መልዕክቶች መምጣትን በሚያሳውቅበት ወቅት የእነዚህ መልዕክቶች ይዘት በOS X ኖትፊኬሽን ማዕከል ሊገባ ይችላል። ይህ ማለት አዲየም በእርስዎ ኮምፒውተር ወይም በሌላ ዳር ካለው የውይይት አጋሮዎት ምንም ዓይነት የግንኙነት ምልክቶችን ባይተውም እንኳ የእርስዎ ወይም በሌላ ዳር ያለው ሰው የOS X ኮምፒውተር ስሪት መዝግቦ ሊያስቀምጥ ይችላል። ይህንን ለመከላከል ኖትፊኬሽንኑን ማቦዘን ይችላሉ።

    ይህን ለማድረግ ከፕሪፈረንስ መስኮት “ኢቨንትስ” የሚለውን ይምረጡ እና “ዲስፕለይ ኤ ኖቲፊኬሽን” የሚል ማሳያ ይፈልጉ። ለእያንዳንዱ መግቢያ አመድማ ቀለም ያለው ባለሦስት ጎን ምልክት ላይ ጠቅ በማድረግ በስፋት እንደ አዲስ በሚታየው መስመር “ዲስፕሌይ ኤ ኖቲፍኬሽን” በሚለው ጽሑፍ ላይ ጠቅ ያድርጉ። በመቀጠልም በታችኛውን የግራ ክፍል የሚገኘው የመቀነስ ምልክት ("-") ላይ ጠቅ በማድረግ መስመሩን ያስወግዱ። በኮምፒተርዎት ላይ የሚቀሩ መዝገቦች እና ሰነዶች ሌላ ሰው እንዳያገኘው የሚፈልጉ ከኾነ ሙሉ የዲስክ ማመስጠርን ያስጀምሩት። ይህም ከማለፊያ ቃልዎ ውጪ ውሂቡ በሦስተኛ ወገን እንዳይገኝ ይረዳዎታል።

    Last reviewed: 
    2017-01-19
    ይህ ገጽ ከእንግሊዘኛው ቅጂ የተተረጎመ ነው፡፡ የእንግሊዘኛው ቅጂ ምን አልባት የበለጠ የዘመነ ይሆናል፡፡
  • ለዊንዶውስ የOTR አጠቃቀም

    OTR (ኦፍ-ዘ-ሪከርድ) የሚባለው የፈጣን መልዕክት ወይም የመስመር ላይ ውይይት መሣሪያ ተጠቃሚዎች ሚስጥራዊነቱን የተጠበቀ ውይይት እንዲያደርጉ የሚያስችል ስርዓት ነው። በዚህ መመሪያ በዊንዶውስ ኮምፒውተር ነጻ እና ነጻ-ምንጨ ኮድ የፈጣን መልዕክት ደምበኛ በኾነው በፒጅን አማካኝነት OTRን እንዴት መጠቀም እንደሚቻል ይማራሉ።

      Anchor link

    OTR ከምዝገባ ውጪ (ኦፍ ዘ ሪከርድ) ማለት መልዕክት ማስተላለፊያ መንገዶችን በመጠቀም ምስጢራዊ እና ደህንነቱ የተጠበቀ የእርስ በእርስ ግንኙነት እንዲያደርጉ የሚያስችል ስርዓት ነው። OTR ይህን ደህንነት የሚያጎኛፅፈው፦

    • በጽሑፍ አማካኝነት የሚደረጉ ውይይቶችን በማመስጠር
    • የሚወያዩትን ሰው ትክክለኛ ማንነትን ለማረጋገጥ የሚያስችል ብልሃት በማጣመር
    • አገልጋዩ (ሰርቨር) እንዲገባ ባለመፍቀድ። አገልጋዩ ከገባ ግን ውይይቶችን ያገኛል፤ ምስጢራዊነቱም ያበቃል ማለት ነው

    ይህ ከጎግል “ከምዝገባ ውጪ” ከሚደረግ ውይይት ጋር መምታታት የለበትም። የጎግል ‘ከምዝገባ ውጪ’ የሚያደርገው የመወያያ መተግበሪያዎን አለማስቻል ሲኾን ውይይቱን የማመስጠር ወይም የውይይቱን ተሳታፊዎች የማመሳከር አቅም የለውም። በማይክሮሶፍት ዊንዶውስ ላይ በርካታ የOTR አጠቃቀም መንገዶች ቢኖሩም የፒጂን መወያያ ደምበኛ ከፒጂን-OTR ተሰኪ ጋር መጠቀም እጅግ በጣም አስተማማኝ እና ለአጠቃቀምም ቀላል መሳሪያ ኾኖ ተገኝቷል።

    የዊንዶውስ ኮምፒውተሮች ፈጣን መልዕክት መላኪያ የሚጠቀሙ ደንበኛ ከኾኑ፤ ፒጂን በነባሪ ውይይት ውስጥ በቀጥታ ይገባል። ነገር ግን ይህንን ገጽታ ያለማስቻል (ያለመተግበር) አቅም አለዎት። ይህ ከተባለ ዘንዳ በሌላ ጥግ ውይይት የሚያደርገውን ግለሰብ መቆጣጠር እንደማይችሉ ይወቁ። ምንም እንኳ እርሶ መግባትን ባያስችሉም በሌላ ወገን ያለው ግለሰብ ሊገባ ወይም የንግግሮን ስክሪን ቅጂ ሊወስድ ይችላል።

    ፒጂንን እና OTRን በአንድ ላይ መጠቀም ያለብኝ ለምንድን ነው? Anchor link

    የጎግል ሃንግአውት ወይም የፌስቡክ ድረ ገጽን በመጠቀም የጎግል ሃንግአውት ወይም የፌስቡክ የጽሑፍ ውይይት በሚያደርጉበት ወቅት ውይይትዎ በHTTPS የተመሰጠረ ነው። ይህ ማለት የውይይትዎ ይዘት በዝውውር ላይ እያለ ከሰርጎ ገቦች እና ከሌላ ሦስተኛ ወገን የተጠበቀ ነው ማለት ነው። ነገር ግን የውይይትዎ ቁልፍ ካላቸው ከጎግል ወይም ከፌስቡክ እይታ የተጠበቀ ነው ማለት አይደለም። ይህንንም ለመንግሥት አሳልፈው ሊሰጡ ይችላሉ።

    ፒጅንን በኮምፒውተርዎ ላይ ከጫኑ በኋላ በተመሳሳይ ሰዓት የተለያዩ መለያዎችን በመጠቀም መግባት ይችላሉ። ለምሳሌ ጎግል ሃንግአውትን፣ ፌስቡክን እና XMPPን በተመሳሳይ ጊዜ መጠቀም ይችላሉ። በተጨማሪም ፒጂን OTRን ሳይጠቀሙ እነኚህን መሣሪያዎች በመጠቀም እንዲወያዩ ይፈቅዳል። OTR የሚሠራው በሁለቱም ወገን ያሉ ስዎች ሲጠቀሙት ብቻ ነው። ይህ ማለት በሌላ ወገን ያለው ግለሰብ OTRን በኮምፒውተሩ ላይ ካልጫነ፤ ፒጂንን በመጠቀም ውይይት ማድረግ ይችላሉ።

    በተጨማሪም ፒጂን የሚያወሩት ግለሰብ በርግጠም ተፈላጊው ሰው ነው ብለው የሚገምቱት እንደኾነ እና ለMITM ጥቃት ያልተጋለጡ መኾንዎን የሚገልጽ ከመስመር ውጪ የኾነ ማረጋገጫን እንዲያደርጉ ይፈቅዳል። ለእያንዳንዱ ውይይት ለእርሶ እና እየተወያዩት ላለው ሰው ያለውን የቁልፍ የጣት አሻራ ማየት የሚያስችል ምርጫ ይሰጥዎታል። “ቁልፍ የጣት አሻራ” ማለት የተለያዩ ምልክቶች ለምሳሌ እንደዚህ ያለ “342e 2309 bd20 0912 ff10 6c63 2192 1928,” ሲኾን ይህም ረዘም ያለ የደባባይ ቁልፍን ለማረጋገጥ የሚጠቅም ነው። ከማን ጋር እንደሚወያዩ ለማወቅ እና በውይይትዎ ውስጥ ጣልቃ ገቦች እንደሌሉ ለማጣራት የጣት አሻራዎን ሌላ የመገናኛ ዘዴ በመጠቀም ማለትም በትዊተር የቀጥታ መልዕክት ወይም በኢሜል ይቀያየሩ።

    ውስንነቶች ፦ ፒጂን እና OTRን መጠቀም የሌለብኝ መቼ ነው? Anchor link

    ቴክኖሎጂስቶች አንድ ፕሮግራም ወይም ቴክኖሎጂ ለውጭ ጥቃት ተጋላጭነቱን ለመግለጽ የሚጠቀሙበት ቃል አለ። ይህም ቃል ትልቅ “የጥቃት ገጽታ” አለው የሚል ነው። ፒጂንም ትልቅ የጥቃት ገጽታ አለው። በጣም የተወሳሰበ ፕሮግራም ያለው ሲኾን ደህንነትን ቅድሚያ ባላደረገ መርህ የተጻፈ ነው። በርግጠኝነት የተለያዩ ስህተቶች ያሉበት ሲኾን ከእነኚህም ጥቂቶቹ ስህተቶች መንግሥታት ወይም ትላልቅ ኩባንያዎች ፒጅንን የሚጠቀሙ ኮምፒውተሮችን ሰብሮ ለመግባት ሊጠቀሙበት ይችላሉ። ውይይትዎን ለመደበቅ እና ሁሉንም ሰው ከሚያጠቃ ያልተነጣጠረ የኢንተርኔት መስመር ላይ ስለላ ራስን ለመከላከል ፒጂንን መጠቀም ታላቅ የመከላከያ ዘዴ ነው። ነገር ግን በግል አቅም ካለው አካል ለምሳሌ የመንግሥታት የጥቃት ዒላማ እንደሚኾኑ ከተሰማዎት ጠበቅ ያለ ጥንቃቄ መውሰድ ለምሳሌ በPGP የተመሰጠረ የኢሜል ስርዓት መጠቀም ይኖርብዎታል።

    ፒጅንን ማግኘት Anchor link

    በዊንዶውስ ላይ ፒጅንን ለመጫን ከፒጅን የማውረጃ ገጽ ላይ የሚጭነውን ማውረድ ይቻላሉ።

    ሃምራዊ ቀለም ያለውን ዳውንሎድ የሚለውን ትር ጠቅ ያድርጉ። የተለየ የመጫኛ ሰነድ ስለሚመርጡ አረንጓዴውን 'ዳውንሎድ ናው' የሚለው አዝራር ላይ ጠቅ እንዳያደርጉ። ይህም ወደ ማውረጃ ገጽ ይውስድዎታል።

    የተለየ የመጫኛ ሰነድ ስለሚመርጡ አረንጓዴውን ዳውንሎድ ናው የሚለው አዝራር ላይ ጠቅ እንዳያደርጉ። ሁሉንም መረጃ ያላያዘ እና የፒጂን ነባሪ መጫኛ አነስተኛ በመኾኑም ፋይሉን ያወርድልዎታል። ይህም አንዳንድ ጊዜ ላይሳካ ይችላል። ስለዚህም ሁሉንም የመጫኛ አስፈላጊ ግብዓቶች የያዘውን “ኦፍላየን ኢንስቶለር”ን መጠቀም የተሻለ ተሞክሮ ሊሰጥዎት ይችላል። “ኦፍላየን ኢንስቶለር” የሚለው አያያዥ ላይ ጠቅ ያድርጉ። ከዚያም “ሶርስፎርጅ” ወደሚል ሌላ አዲስ ገጽ ይውስድዎት እና ከጥቂት ሰከንዶች በኋላ አነስተኛ ብቅ ባይ ሰነዱን ማስቀመጥ እንደሚፈልጉ እና እንደማይፈልጉ ይጠይቅዎታል።

    ያስተውሉ! ፒጅንን የማውረጃ ገጽ “HTTPS”ን ስለሚጠቀም በአንጻሩ በድብቅ በኮምፒውተርዎ ላይ ተፅዕኖ ለማድረስ ከሚሞክር አካል የተጠበቁ ነዎት። ነገር ግን የዊንዶውስ ስሪት የኾነውን የፒጂን ሶፍትዌርን ለማውረድ የሚመራዎ ድረ ገጽ በአሁኑ ጊዜ ሶርስፎርጅ ነው። ይህ ደግሞ ድብቅ ያልኾነውን “HTTP”ን የሚጠቀም በመኾኑ ምንም ዓይነት ከለላን አይሰጥም። ይህ ማለት ያወረዱት ሶፍትዌር በኮምፒውተርዎ ላይ ከማውረድዎ በፊት ተጽዕኖ ውስጥ የገባ ሊኾን ይችላል።

    ይህ ተጋላጭነት በብዛት የሚመጣው አቅራቢያዎ ያለውን የኢንተርኔት መሠረተ ልማት የመጠቀም አቅም ያለው ግለሰብ እርሶ ላይ ያነጣጠረ የመስመር ላይ ስለላ ማካሄድ ሲሞክር (ለምሳሌ ሸረኛ የኾነ የኢንተርኔት አገልግሎት አቅራቢ) ወይም መንግሥት ኾን ብሎ ዜጎቹን ለመሰለል ከሚያሰራጨው ደህንነቱ ያልተጠበቀ ሶፍትዌር ሊኾን ይችላል። የ HTTPS በሁሉም ቦታ ቅጥያ የሶርስፎርጅ ማውረጃ URLን እንደ አዲስ ወደ HTTPS ቀይሮ ሊጽፈው ይችላል። በመኾኑም ማንኛውንም ሶፍትዌር ከማውረድዎ በፊት HTTPS በሁሉም ቦታ በቅድሚያ እንዲጭኑ ይመከራሉ። በተጨማሪም በእኛ ልምድ ሶርስፎርጅ አብዛኛውን ጊዜ ግራ የሚያጋባ አንድ ሙሉ ገጽ ማስታወቂያዎች በማውረጃ ገጹ ላይ አግኝተናል። ይህም ሰዎች የማይፈልጉትን ነገር እንዲጭኑ ሊያታልላቸው ይችላል።.  እነዚህ ግራ የሚያጋቡ ማስታወቂያዎችን ለመከላከል ከማንኛውም ሶፍትዌር በፊት ማስታወቂያ የሚዘጋ ሶፍትዌር መጫን ይችላሉ። ያስታውሱ ደህንነቱ ካልተጠበቀ ድረ ገጽ ፋይሎችን ከማውረዶ በፊት የስጋት ሞዴልዎን ማስላት ይጠበቅብዎታል።

    አብዛኛቹ የድር ማሰሻዎች ይህንን ሰነድ ማውረድ እንደሚፈልጉ ማረጋገጫ ይጠይቅዎታል። የኢንተርኔት ኤክስፕሎረር 11ኛው ብጅት በድር መዳሰሻው ገጽ የታችኛው ክፍል ላይ ብርቱካናማ ክፈፍ ያለው አሞሌ ያሳያል።

    ለማንኛውም የድር ማሰሻ እጅግ በጣም ተመራጭ የሚኾነው ወደሚቀጥለው እንቅስቃሴ ከመግባትዎ በፊት ያወረዱትን ሰነድ ማስቀመጥዎ ነው። ይህንን ለማድረግም “ሴቭ” የሚለው አዝራር ላይ ጠቅ ያድርጉ። በነባሪ አብዛኞቹ የድር ማሰሻዎች የወረደውን ሰነድ በማውረጃ ማህደር ውስጥ ያስቀምጣሉ።

    OTRን ማግኘት Anchor link

    ፒጂን-OTR የተባለውን ለፒጂን የሚኾን የOTR ተሰኪ መጫኛን ከዚህ የOTR ማውረጃ ገጽ ላይ ማውረድ ይችላሉ።

    “ዳውንሎድ” የሚለውን ትር ጠቅ በማድረግ ወደ “ዳውንሎድስ” የገጽ ክፍል ይሂዱ። ከዛ “ዊን32 ኢንስቶለር ፎር ፒጅን” የሚለውን አገናኝ ጠቅ ያድርጉ።

    አብዛኞቹ የድር ማሰሻዎች ይህንን ሰነድ ማውረድ እንደሚፈልጉ ማረጋገጫ ይጠይቅዎታል። የኢንተርኔት ኤክስፕሎረር 11ኛው ስሪት በድር መዳሰሻው ገጽ የታችኛው ክፍል ላይ ብርቱካናማ ክፈፍ ያለው አሞሌ ያሳያል።

    ለማንኛውም የድረ ገጽ ማሰሻ እጅግ በጣም ተመራጭ የሚኾነው ያወረዱትን ሰነድ ወደሚቀጥለው እንቅስቃሴ ከመግባትዎ በፊት ማስቀመጥ ነው። ስለዚህ “ሴቭ” የሚለው አዝራር ላይ ጠቅ ያድርጉ። በነባሪ አብዛኞቹ የድር ማሰሻዎች የወረደውን ሰነድ በማውረጃ ማኅደር ውስጥ ያስቀምጣሉ።

    ፒጅንን እና ፒጅን-OTR ካወረዱ በኋላ በማውረጃ ማኅደርዎ ውስጥ ሁለት አዳዲስ ሰነዶች ሊኖርዎት ይገባል፦

    ፒጅንን መጫን Anchor link

    የዊንዶውስ ኤክስፕሎረር መስኮትን ክፍት ያድርጉ እና pidgin-2.10.9-offline.exe የሚለው ፋይል ላይ ሁለቴ ጠቅ ያድርጉ። በመቀጠልም ይህ ፕሮግራም እንዲጫን እንደሚፈቅዱ ይጠየቃሉ። ከዚያም “የስ” የሚለውን አዝራራ ጠቅ ያድርጉ።

    ትንሽ መስኮት ይከፈትና ቋንቋ እንዲመርጡ ይጠይቅዎታል። ከዛ “ኦኬ” የሚለው አዝራር ላይ ጠቅ ያድርጉ።

    አጠር ያለ አጠቃላይ የአጫጫን ሂደቱን የሚያብራራ መስኮት ይከፈታል። “ኔክስት” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    አሁን የፈቃድ አጠቃላይ ክለሳ ክፍሉን ያገኛሉ። “ኔክስት” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    አሁን ምን ዓይነት የተለያዩ ምንዝሮች እንደተጫኑ ማየት ይችላሉ። ቅንብሮቹን እንዳይቀይሯቸው። “ኔክስት” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    አሁን ፒጂን በኮምፒውተርዎ ውስጥ የት እንደሚጫን ማየት ይችላሉ። እነዚህን መረጃዎች እንዳይቀይሯቸው። “ኔክስት” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    አሁን “ኢንስታሌሽን ኮምፕሊት” እስከሚል ድረስ ወደታች እየተንሸራተተ በራሱ የሚወርድ ጽሑፍ ይመለከታሉ። “ኔክስት” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    በመጨረሻም የፒጂን መጫኛ የመጨረሻውን መስኮት ያገኛሉ። “ፊኒሽ” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    ፒጅን-otrን መጫን Anchor link

    ወደ ዊንዶውስ ኤክስፕሎረር መስኮት በመመለስ እና በመክፍት pidgin-otr-4.0.0-1.exe የሚለውን ሁለቴ ጠቅ ያድርጉ። በመቀጠልም ይህንን ፕሮግራም እንዲጫን እንደሚፈቅዱ ይጠየቃሉ። “የስ” የሚለውን አዝራራ ጠቅ ያድርጉ።

    አጠር ያለ አጠቃላይ የአጫጫን ሂደቱን የሚያብራራ መስኮት ይከፈታል። በመቀጠል “ኔክስት” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    አሁን የፈቃድ አጠቃላይ ክለሳ ክፍሉን ያገኛሉ። “አይ አግሪ” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    ፒጂን-otr በኮምፒውተርዎ ውስጥ የት እንደሚጫን ማየት ይችላሉ። እነዚህን መረጃዎች እንዳይቀይሯቸው። “ኢንስቶል” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    በመጨረሻም የፒጂን-otr መጫኛ የመጨረሻውን መስኮት ይመለከታሉ። ከዛ “ፊኒሽ” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    ፒጂንን ማዋቀር Anchor link

    ስታርት የሚለው ምናሌ ላይ ይሂዱና የዊንዶውስ ምልክት ላይ ጠቅ ያድርጉ። ፒጂንን ከምናሌው ላይ ይምረጡ።

    መለያ ወይም አካውንት ማከል Anchor link

    ፒጅን ለመጀመሪያ ጊዜ ሲንደረደር ይህንን መለያ ወይም አካውንት መጨመር የሚያስችል የእንኳን ደህና መጣችሁ መስኮት ያሳይዎታል። እስካሁን ምንም ዓይነት የተዋቀረ መለያ (አካውንት) ስለሌልዎት “አድ” የሚለው አዝራር ላይ ጠቅ ያድርጉ።

    አሁን “የአድ አካውንት” መስኮትን ያያሉ። ፒጂን ከተለያዩ የመወያያ ስርዓቶች ጋር መስራት ቢችልም እኛ ግን XMPP ወይም በቀድሞ ስሙ ጃብር ላይ እናተኩራለን።

    የፕሮቶኮል ማስገቢያ ላይ “XMPP” የሚለውን አማራጭ ይምረጡ።

    የተጠቃሚ ስም ማስገቢያ ላይ የእርስዎን የXMPP ተጠቃሚ ስም ያስገቡ።

    የጎራ ማስገቢያ ላይ የእርስዎን የXMPP መለያ ጎራ ያስገቡ።

    የይለፍ ቃል ማስገቢያ ላይ የእርስዎን የXMPP የይለፍ ቃል ያስገቡ።

    “ሪሜምበር ፓስወርድ” ማስገቢያ ላይ ያለውን ሳጥን መምረጥዎ መለያዎን በቀላሉ መጠቀም እንዲችሉ ይረዳዎታል። እዚህ ጋር ማስታወስ የሚገባዎት ነገር “ሪሜምበር ፓስወርድ” የሚለውን ከመረጡ የማለፊያ ቃልዎት በኮምፒውተርዎ ላይ ይቀመጣል። ይህም ማለት ማንኛውም ኮምፒውተርዎን በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ የሚጠቀም ሰው የማለፊያ ቃልዎን በቀላሉ ሊያገኝ ይችላል። ይህ የሚያሳስብዎት ጉዳይ ከሆነ ይህን ሳጥን በፍጹም አይምረጡ። ከዛም ፒጅንን በከፈቱ ቁጥር የXMPP መለያ የይለፍ ቃልዎን በየጊዜው እንዲያስገቡ ይጠየቃሉ።

    ተጓዳኝ ማከል/መጨመር Anchor link

    አሁን የመስመር ላይ ውይይት ለማድረግ አንድ ሰው መጨመር ይፈልጋሉ። “በዲስ” የሚለው ምናሌ ላይ ጠቅ ያድርጉ እና “አድ በዲ” የሚለውን ይምረጡ። ከዛም “አድ በዲ” የሚል መስኮት ይከፈታል።

    በ“አድ በዲ” መስኮት ውስጥ ውይይት ለማድረግ የሚፈልጉትን ግለሰብ የተጠቃሚ ስም ማስገባት ይችላሉ። ይህ ግለሰብ የሚጠቀመው አገልጋይ ከእርሶ ጋር ተመሳሳይ መሆን አይጠበቅበትም። ነገር ግን ተመሳሳይ የሆነ ስርዓት ልክ እንደ XMPP መጠቀም አለበት።

    በ“በዲስ ዩዘርኔም” ማስገቢያ ላይ የጓደኛዎን የተጠቃሚ ስም ከጎራው ስም ጋር ያስገቡ። ይህም የኢሜል አድራሻን ይመስላል።

    “ኤሊየስ (ኦፕሽናል)” የሚለው ማስገቢያ ላይ ለጓደኛዎ የመረጡትን ቅጽል ስም ማስገባት ይችላሉ። ይህ ሙሉ በሙሉ በምርጫ የሚደረግ ቢኾንም የግለሰቡ የXMPP መለያ ለማስታውስ የሚያስቸግር በሚሆንበት ወቅት ሊጠቅምዎ ይችላል።

    “አድ” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ

    አንዴ “አድ” የሚለው አዝራር ላይ ጠቅ ካደረጉ በኋላ፤ አበበ እርስዎ እንዲያክሉት/እንዲጨምሩት ፈቃድ እንደሚሰጥ የሚጠይቅ መልዕክት ያገኛል። አበበ መልዕክቱን ካገኘ በኋላ የእርስዎን መለያን ሲጨምር ለእርስዎም ተመሳሳይ ጥያቄ ይመጣልዎታል። “አውቶራይዝ” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    የOTR ተሰኪን ማዋቀር Anchor link

    አሁን ደህንነቱ የተጠበቀ የመስመር ላይ ውይይት ለማድረግ የOTR ተሰኪን ያዋቅራሉ። “ቱልስ” ምናሌ ላይ ጠቅ ያድርጉ እና “ፕለጊንስ” የሚለውን ምርጫ ይምረጡ።

    “ኦፍ-ዘ-ሪከርድ ሜሴጂንግ” የሚለውን ምርጫ ወደታች ያሸብልሉ እና ሳጥኑን ይምረጡ። “ኦፍ-ዘ-ሪከርድ ሜሴጂንግ” ማስገቢያ ላይ ጠቅ ያድርጉ፤ በመቀጠልም “ኮንፊገር ፕለጊን” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    አሁን “ኦፍ-ዘ-ሪከርድ ሜሴጂንግ” ማቀናበሪያ መስኮት ያያሉ። እዚህ ጋር “ኖ ኪይ ፕረዘንት” እንደሚል ያስተውሉ። “ጀነሬት” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    አሁን ትንሽ መስኮት ይከፈት እና ቁልፍ ያመነጫል። ሲጨርስ “ኦኬ” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    አዲስ መረጃ ይመለከታሉ፦ ባለ 40 የጽሑፍ ሕብረ-ቁምፊ፤ እያንዳንዳቸው ስምንት ቁምፊ ያላቸው አምስት ቡድኖች ያገኛሉ። ይህ የእርስዎ የOTR የጣት አሻራ ነው። “ክሎዝ” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    አሁን በ’ፕለጊን’ መስኮት የሚገኘውን “ክሎዝ” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    ደህንነቱ የተጠበቀ የመስመር ላይ ውይይት ማድረግ Anchor link

    አሁን ከአበበ ጋር ደህንነቱ የተጠበቀ ውይይት ማካሄድ ይችላሉ። ሁለታችሁም መልዕክት መላላክ ትችላላችሁ። ነገር ግን ደህንነቱ የተጠበቀ ውይይት እስካሁን ማድረግ አትችሉም። ምንም እንኳን የXMPP አገልጋይን ተጠቅመው ቢወያዩም በእርስዎና በአበበ መካከል ያለው ግንኙነት ከስለላ የተጠበቀ አይደለም። የውይይት መስኮትዎ የቀኝ የታችኛው ክፍልን ቢመለከቱ በቀይ የተጻፈ “ኖት ፕራይቬት” የሚል ማሳሰቢያ ያገኛሉ። “ኖት ፕራይቬት” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    አዲስ ምናሌ ይከፍታል ከዛ “አውተንትኬት በዲ” የሚለውን ይምረጡ።

    መስኮት ይከፈት እና “ሃው ውድ ዮ ላይክ ቱ አውተንቲኬት ዩር በዲ?” የሚል ጥያቄ ይጠይቅዎታል።

    ተቆልቋዩ ሶስት ምርጫ አለው፦

    የጋራ ሚስጥር Anchor link

    የጋራ ሚስጥር እርስዎ እና በሌላ ጥግ ያለው ሊወያዩት የሚፈልጉት ግለሰብ ለመጠቀም የተስማማችሁበት አጭር ጽሁፍ ነው። ይህንን በአካል ተገኝቶ እንጂ እንደ ኢሜል ወይም ስካይፒ ባሉ ደህንነታቸው ባልተጠበቀ የመገናኛ መንገግዶች መለዋወጥ በፍጹም የለባችሁም።

    ይህንን አጭር ጽሑፍ እርስዎ እና ጓደኛዎ በጋራ ማስገባት ይኖርባችኋል። በመቀጠል “አውተንቲኬት” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    የጋራ ሚስጢርን ማረጋገጫ ጠቃሚ የሚኾነው እርሶ እና ጓደኛዎ ቀደም ብለው ለመወያየት እቅድ የያዛችሁ ከኾነ እና በምትጠቀሙባቸው ኮምፒውተሮች ላይ የOTR የጣት አሻራ ያልፈጠራችሁ እንደኾነ ነው።

    በትዕዛዝ የጣት አሻራ ማረጋገጫ Anchor link

    በትዕዛዝ የጣት አሻራ ማረጋገጫ ጠቃሚ የሚኾነው ጓደኛዎት የጣት አሻራውን ከሰጠዎት እና አሁን በፒጂን የሚገናኙ ከኾነ ነው። ጓደኛዎ ኮምፒውተር የሚቀይር ወይም አዲስ የጣት አሻራ የሚፈጥር ከኾነ ይህ ጥቅም አይኖረውም።

    የተሰጠዎት የጣት አሻራ እና በስክሪኑ ላይ የሚመለከቱት የጣት አሻራ የሚመሳሰል ከኾነ “አይ ሀቭ” የሚለውን ይምረጡ እና “አውተንትኬት” የሚለው አዝራርን ጠቅ ያድርጉ።.

    ጥያቄ እና መልስ Anchor link

    የጥያቄ እና መልስ ማረጋገጫ ጠቃሚ የሚኾነው ጓደኛዎን የሚያውቁ ነገር ግን የጋራ ሚስጥርም ኾነ የጣት አሻራ ያልተጋራችሁ ከኾነ ነው። ይህ ዘዴ ጠቃሚ የሚኾነው ማረጋገጫው ሁለታችሁም በምታውቁት ነገር ለምሳሌ የጋራ ትውስታ ወይም ክስተት ላይ የተመሰረተ እንደኾነ ነው።

    ሊጠይቁ የሚፈልጉትን ጥያቄ ያስገቡ። ሰዎች በጣም በቀላሉ እንዳይገምቱት እጅግ ቀላል ጥያቄ አያድርጉት። ሊመለስ የማይችል ከባድም አይሁን። የጥሩ ጥያቄ ምሳሌ ሊኾን የሚችለው “ድሬደዋ የሄድን እለት እራት የት ነው የበላነው?” ጥሩ ያልኾነ ጥያቄ ደግሞ “አሳይታ የበረዶ ሸርታቴ መጫወት ይቻላል?”

    መልሶቹ በትክክል መመሳሰል አለባቸው። በመኾኑም ለጥያቄዎ መልስ ሲሰጡ ይህንን ማወቅ አለብዎት። መልሱ የሚጻፍበት ስርዓተ ጽሑፍ ከግምት ውስጥ ማስገባት ይኖርብዎታል። ስለዚህ መልሱ የሚጻፍበትን የስርዓተ ጽሑፍ መመሪያን በቅንፍ ውስጥ ማስቀመጥን ከግምት ውስጥ ያስገቡ።

    ጥያቄ እና መልሱን ያስገቡ እና “አውተንትኬት” የሚለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ።

    ጓደኛዎ መልስ የሚገባውን ጥያቄ የሚያሳይ ምስኮት ይከፈታል። ጥያቄውን መልሶ “አውተንትኬት” የሚለውን አዝራር ጠቅ ማድረግ ይኖርበታል። በመቀጠል የማረጋገጡ ሂደት የተሳካ መሆኑን የሚገልጽ መልዕክት ይገኛል።

    ጓደኛዎ የማረጋገጫ ቅደም ተከተሉን ከፈጸመ በኋላ የማረጋገጫ ሂደቱ እንደተሳካ የሚገልጽ መስኮት ያገኛሉ።

    የሁለታችሁም ግንኙነት ደህንነቱ የተጠበቀ መኾኑን ለማረጋገጥ ጓደኛዎ የእርስዎን መለያ ማረጋገጥ ይኖርበታል። ለአበበ እና ለአወቀ የሚከተለውን ይመስላል። በመወያያ መስኮቱ የታችኛው ቀኝ ክፍል የሚገኘውን “ፕራይቬት” የሚለውን አዶ ያስተውሉ።

    ከሌሎች ስፍትዌሮች ጋር መስራት Anchor link

    እውነተኝነትን ለማረጋገጥ የምንጠቀማቸው ዘዴዎች ከተለያዩ የመወያያ ሶፍትዌሮች ማለትም ጂትሲ፣ ፒጂን፣ አዲየም እና ኮፔት መካከል መስራት አለበት። በXMPP እና OTR ለመወያየት ተመሳሳይ የመወያያ ሶፍትዌሮችን መጠቀም አይጠበቅብዎትም ነገር ግን አልፎ አልፎ በሶፍትዌሩ ስህተቶች ሊገኑ ይችላሉ። OS X የመወያያ ሶፍትዌር የሆነው አዲየም ጥያቄ እና መልስ ማረጋገጫ ሂደት ወቅት ስህተት አለው። ከሌሎች ጋር የጥያቄ እና መልስ ማረጋገጫን በሚጠቀሙበት ወቅት ችግር ካጋጠመዎት የሚጠቀሙት አዲየምን እንደኾነ ያጣሩ እና ሌላ የማረጋገጫ ዘዴን መጠቀም እንደሚችሉ ይመልከቱ።

    Last reviewed: 
    2015-02-10
    ይህ ገጽ ከእንግሊዘኛው ቅጂ የተተረጎመ ነው፡፡ የእንግሊዘኛው ቅጂ ምን አልባት የበለጠ የዘመነ ይሆናል፡፡
JavaScript license information